Dom energooszczędny czy pasywny? Który się bardziej opłaca?

Jak oszczędzać na rachunkach? W pierwszej kolejności należy rozprawić się z kosztami ogrzewania. Wiele błędów powstałych już na etapie projektowania domu może sprawić, że ogrzewanie będzie nie tylko drogie, ale i nieefektywne.

Czasy taniego węgla i gazu już minęły, więc pozostaje inna droga do oszczędności – zmniejszenie ubytków energii. Coraz częściej słyszymy o domach energooszczędnych oraz pasywnych. Czym są, czym się różnią oraz która opcja jest korzystniejsza?

Podobieństwa domu energooszczędnego i pasywnego

Podstawą obu tych systemów jest przemyślany projekt i eliminacja zbędnych elementów. W oszczędnym budynku stosuje się zwartą bryłę, jedno- lub dwuspadowy dach i rezygnuje z wielu kosztownych energetycznie rozwiązań architektonicznych, np. z balkonów, lukarn czy wykuszy. Dodatkowo projekt opracowywany jest tak, by jak najlepiej wykorzystać naturalna energię ze słońca. Strony południowe są więc obficie przeszklone, zaś północne nie zawierają okien lub są one małe.

W oszczędnym budynku stosuje się zwartą bryłę, jedno- lub dwuspadowy dach i rezygnuje z wielu kosztownych energetycznie rozwiązań architektonicznych, np. z balkonów, lukarn czy wykuszy.

Odpowiednia orientacja budynku względem stron świata pozwala zmniejszyć utratę ciepła oraz odpowiada trybowi życia domowników. Sypialnie znajdują się więc po stronie wschodniej, zaś salon po zachodniej. Wspólną cechą jest także solidne ocieplenie domu powłoką izolacyjną oraz zastosowanie wentylacji mechanicznej z rekuperacją. W odróżnieniu od grawitacyjnej nie powoduje ona tak dużych ubytków ciepła oraz gwarantuje świeże powietrze w pomieszczeniach bez konieczności wietrzenia. Powietrze wymieniane jest na bieżąco, a świeże odzyskuje energię cieplną ze zużytego.

Poniższe zdjęcia przedstawiają kolejno: projekt domu pasywnego i energooszczędnego.

Projekt domu pasywnego
Tooba.pl
Projekt domu pasywnego

Projekt domu energooszczędnego
Tooba.pl
Projekt domu energooszczędnego

Jakie są różnice?

Podstawową różnicą pomiędzy domem energooszczędnym a pasywnym jest stopień restrykcji. Podczas gdy mianem energooszczędnego określa się dom o zużyciu rocznym 50 kWh/m2, to dom pasywny musi spełniać dużo bardziej wyśrubowane normy – maksymalnie 15 kWh/m2. Tak niskie zapotrzebowanie na energię sprawia, że możemy całkowicie zrezygnować z tradycyjnych źródeł ogrzewania tj. z kotła i grzejników. Domy pasywne z powodzeniem można ogrzać ciepłem z wentylacji, ew. zastosować niskotemperaturowe ogrzewanie płaszczyznowe.

Podstawową różnicą pomiędzy domem energooszczędnym a pasywnym jest stopień restrykcji. Podczas gdy mianem energooszczędnego określa się dom o zużyciu rocznym 50 kWh/m2, to dom pasywny musi spełniać dużo bardziej wyśrubowane normy – maksymalnie 15 kWh/m2.

Nieco inaczej jest w przypadku domu energooszczędnego. W tym przypadku najczęściej i tak spotkamy tradycyjne grzejniki. Rzecz w tym, że zapotrzebowanie na ciepło będzie dużo mniejsze. Za standard uznaje się obecnie zużycie roczne energii w wysokości 120 kWh/m2. Łatwo więc obliczyć, że dom energooszczędny zużywający 40 kWh/m2 będzie dla nas trzy raz tańszy w utrzymaniu. Możemy też zdecydować się na nieco droższe od węglowego, acz wygodniejsze źródło ciepła, np. na kocioł gazowy lub pompę ciepła.

Badanie termowizyjne budynku.
Badanie termowizyjne budynku.

Ile kosztuje dom pasywny, a ile energooszczędny?

Technologia domów pasywnych to w Polsce wciąż nowość. Różnice w cenie pomiędzy domem standardowym a pasywnym (o identycznej powierzchni) są więc duże i sięgają nawet 40%. Dla większości inwestorów jest to znacząca przeszkoda, tym bardziej, że budowa domu energooszczędnego podnosi cenę inwestycji jedynie o 10%, dając satysfakcjonujące efekty. Duży koszt domu pasywnego wynika m.in. z kosztów instalacji oraz ocieplenia, które może mieć grubość nawet 40 cm (ściany) oraz 60 cm (dach). Do spełnienia norm budynku energooszczędnego wystarczy zaś najczęściej powłoka styropianowa o grubości 20 cm.

Technologia domów pasywnych to w Polsce wciąż nowość. Różnice w cenie pomiędzy domem standardowym a pasywnym (o identycznej powierzchni) są więc duże i sięgają nawet 40%.

W budynkach pasywnych stosuje się także wysokiej jakości okna, często trój- a nawet czteroszybowe. To w dalszym ciągu drogie technologie, stąd konieczność dopłaty do inwestycji jest procentowo dużo większa niż za granicą. Jednak pamiętajmy, że zawsze istnieje możliwość dofinansowania do budowy domu energooszczędnego lub pasywnego ze środków państwowych. Dzięki takiej dopłacie jesteśmy w stanie wybudować stosunkowo za niewielką sumę dom, który będzie ekonomiczny.