Dom pasywny: koszty projektu i budowy

Budownictwo pasywne jest promowane w wielu europejskich krajach jako sposób nie tylko na oszczędzanie, ale również na ochronę środowiska naturalnego. Dom wybudowany w taki sposób charakteryzuje się bowiem bardzo niskim zapotrzebowaniem na energię cieplną, w związku z czym umożliwia znaczne obniżenie kosztów eksploatacji.

Mniejsze zużycie energii i wykorzystanie jej odnawialnych źródeł (OZE) oznacza z kolei mniejsze zniszczenie środowiska naturalnego – jest to zatem rozwiązanie proekologiczne. Jednak – aby móc oszczędzać – musimy najpierw zainwestować. Ile kosztuje budowa domu, który będzie pasywny?

Jakie kryteria musi spełniać dom pasywny?

Dom pasywny to budynek, który powinien być wybudowany z zastosowaniem technologii zapewniających maksymalny komfort termiczny przy minimalnym zużyciu energii cieplnej. W jaki sposób to osiągnąć? Potrzebna jest przede wszystkim odpowiednia izolacja budynku i zastosowanie materiałów budowlanych dedykowanych do tego rodzaju domów. Zapotrzebowanie na energię przeznaczoną do celów grzewczych w domu pasywnym nie powinno przekraczać 15 kWh/ m2 rocznie. Tego rodzaju budownictwo nierozłącznie wiąże się także z wykorzystaniem takich rozwiązań, jak np. kolektory słoneczne, panele fotowoltaiczne czy turbiny wiatrowe, dzięki którym możliwe jest ekologiczne i – co istotne – darmowe pozyskiwanie ze środowiska naturalnego energii do instalacji hydraulicznej (ciepła woda), grzewczej i elektrycznej.

Dom pasywny to budynek, który powinien być wybudowany z zastosowaniem technologii zapewniających maksymalny komfort termiczny przy minimalnym zużyciu energii cieplnej.

„Pasywność” domu jest uwarunkowana również takimi elementami jak odpowiednio uszczelnione okna, atestowane drzwi, czy nowoczesna izolacja ścian zapewniająca niski współczynnik przenikania ciepła. Ważny jest też brak (lub przynajmniej maksymalne ograniczenie) mostków termicznych, czyli przegród w budynku, które mają zwiększony współczynnik przenikania ciepła i powstają zazwyczaj w takich miejscach, jak połączenie dachu i ściany zewnętrznej, otwory okienne czy podstawy balkonów. Wyeliminowanie takich mostków pozwala na zmniejszenie strat ciepła w całym domu.

Aby potwierdzić pasywny status nowo wybudowanego domu, można zgłosić go do certyfikacji w Polskim Instytucie Budownictwa Pasywnego i Energii Odnawialnej, który znajduje się w Gdańsku i posiada uprawnienia nadane przez Passivhaus Institut Darmstadt.

Dom pasywny - elementy charakterystyczne
JakBudowac.pl
Dom pasywny - elementy charakterystyczne

Projekt domu pasywnego: cena i charakterystyka

Chcąc wybudować solidny dom pasywny, potrzebujemy przede wszystkim dobrego projektu. Warto pamiętać, że tego typu domu projektuje się według dość ścisłych wytycznych i nie ma tu miejsca na zbyt dużą dowolność i fantazyjne rozwiązania. Bryła domu powinna być jak najprostsza, pozbawiona nadmiaru załamań czy podcieni. Najlepiej również unikać takich elementów, jak np. zadaszony taras, który utrudnia dopływ światła słonecznego. Duże okna powinny być umieszczone od strony południowej.

W projekcie domu pasywnego warto zwrócić uwagę również na nachylenie i rodzaj dachu: w tym przypadku także należy unikać zbyt dużych urozmaiceń i komplikacji – znacznie lepszy będzie prosty dach dwuspadowy lub nawet jednospadowy.

Warto pamiętać, że tego typu domu projektuje się według dość ścisłych wytycznych i nie ma tu miejsca na zbyt dużą dowolność i fantazyjne rozwiązania.

Jeżeli zależy nam na większym domu, lepiej wybrać projekt uwzględniający np. dodatkową kondygnację lub poddasze użytkowe, niż rozległy budynek parterowy. Sporą rolę w projekcie domu pasywnego odgrywają też kolory i faktury, czyli materiały, jakie mają być zastosowane np. do wykończenia dachu, elewacji czy nawierzchni tarasu. Gładka powierzchnia o jasnym kolorze nagrzewa się powoli, ale również nie oddaje ciepła tak szybko. Natomiast powierzchnie o bardziej zróżnicowanej strukturze nagrzewają i chłodzą się szybciej. Dom pasywny może być również wykonany na konstrukcji szkieletowej, czyli drewnianej. Drewno samo w sobie ma dobre właściwości termoizolacyjne, ponieważ jego współczynnik przenikania ciepła zmniejsza się proporcjonalne do spadku temperatury na zewnątrz – krótko mówiąc, im zimniej, tym lepsza izolacyjność cieplna drewna.

Ile zapłacimy za projekt domu pasywnego? Orientacyjny koszt to ok. 3000-4000 zł, jeżeli kupujemy gotowy projekt domu np. z Tooba.pl. Możemy również zamówić projekt przygotowywany indywidualnie, jednak w takiej sytuacji trzeba liczyć się ze znacznie wyższą ceną – nawet o kilkanaście tysięcy złotych. Dlatego lepszym rozwiązaniem wydaje się wybór gotowego projektu z ewentualną możliwością naniesienia poprawek.

Projekt domu pasywnego - rzuty
Tooba.pl
Projekt domu pasywnego - rzuty

Koszty budowy – co wpływa na wyższą cenę domu pasywnego?

Co sprawia, że dom pasywny jest droższy niż ten wybudowany według popularnych standardów? Przede wszystkim duże znaczenie ma konieczność zamontowania odpowiednich instalacji oraz zastosowania wysokiej jakości materiałów izolacyjnych. Z podwójnym (a niekiedy nawet potrójnym) kosztem w porównaniu do domu standardowego trzeba się liczyć zwłaszcza w przypadku takich elementów, jak:

  • fundamenty, ściany i dach oraz posadzka – ze względu na niezbędne izolacje termiczne,
  • stolarka okienna – ze względu na odpowiednie rozmieszczenie okien, spore przeszklenia od strony południowej oraz dobór okien wysokiej jakości, zabezpieczających przed stratami ciepła,
  • wentylacja i ogrzewanie – ze względu na konieczność zamontowania instalacji z rekuperatorem, czyli odzyskiem ciepła,
  • dodatkowe uszczelnienia przegród w celu eliminacji mostów termicznych,
  • gruntowy wymiennik ciepła,
  • instalacja solarna lub fotowoltaiczna.

W Polsce, gdzie domy pasywne wciąż nie są zbyt rozpowszechnione, decydując się na budowę w takim stylu, trzeba liczyć się z całościowym kosztem nawet o ok. 20% wyższym niż w przypadku domu „tradycyjnego”. Dla porównania, w Austrii czy w Niemczech, skąd wywodzi się ten styl, dom pasywny jest o ok. 7% droższy od zwykłego budownictwa. Trzeba jednak wziąć pod uwagę fakt, że koszty budowy domu stopniowo będą nam się zwracać – w postaci znacznie niższych rachunków.