Jak tanio zbudować dom?

Jedne z pierwszych pytań, które pojawiają się podczas planowania budowy domu, dotyczą kosztów. Czy stać nas na budowę domu? Czy wydamy na nią dużo więcej niż na mieszkanie? Jak zaplanować budowę, aby obniżyć jej koszty? Od odpowiedzi na dwa pierwsze pytania często zależy decyzja o budowie domu. Trzecie towarzyszy inwestorom przez cały czas jej trwania. W poniższym tekście staramy się na nie odpowiedzieć.

Budowa domu to dla wielu rodzin jedno z największych przedsięwzięć w życiu. Wyzwanie wydaje się tym trudniejsze, im mniejszym doświadczeniem budowlanym dysponują inwestorzy. Budowa domu zazwyczaj wiąże się z wieloletnim obciążeniem kredytowym. Nic więc dziwnego, że osoby, które przystępują do budowy domu, dążą do optymalizacji jej kosztów. Aby tanio wybudować dom, odpowiednie przygotowania trzeba rozpocząć na długo przed wbiciem pierwszej łopaty na placu budowy.

Optymalizacja kosztów budowy rozpoczyna się już podczas wybierania działki i projektu domu. Każdy następny krok trzeba planować równie starannie, najlepiej z kosztorysem w ręku.

Optymalizacja kosztów budowy rozpoczyna się już podczas wybierania działki i projektu domu. Każdy następny krok trzeba planować równie starannie, najlepiej z kosztorysem w ręku. Przy czym dążenie do obniżenia kosztów budowy dla niedoświadczonych inwestorów może okazać się pułapką. Dom powinien być nie tylko tani w budowie, ale również funkcjonalny i solidny. A także niedrogi w utrzymaniu. Dążąc do optymalizacji kosztów jego budowy, nietrudno o błędy, które zniweczą cały plan. W efekcie dom okaże się niefunkcjonalny, będzie wymagać licznych remontów, a jego eksploatacja będzie znacznie droższa, niż było to zakładane. W obniżaniu kosztów budowy trzeba więc zachować rozsądek, nie oszczędzać kosztem jakości i nie podejmować ważnych decyzji bez porozumienia z fachowcami.

Projekt domu taniego w budowie
Projekt domu to kluczowy element inwestycji, który w dużej mierze determinuje jej koszty

Działka budowlana

Pierwszym krokiem na drodze do własnego domu jest zakup działki. Oczywiście najlepiej, jeśli działka jest niedroga, ale pamiętajmy, że działka w okazyjnej cenie może wymagać wielu prac przygotowawczych, a co za tym idzie – większych nakładów finansowych. Doprowadzenie mediów, budowa drogi dojazdowej – do ceny zakupu działki trzeba doliczyć koszty tego rodzaju prac.

Oczywiście najlepiej, jeśli działka jest niedroga, ale pamiętajmy, że działka w okazyjnej cenie może wymagać wielu prac przygotowawczych, a co za tym idzie – większych nakładów finansowych.

Najlepiej, jeśli działka jest zbudowana z gruntów nośnych i jest zlokalizowana na równym terenie. Jeśli nie ma na niej wzniesień i skarp, oszczędzimy na wykonaniu prac ziemnych związanych z niwelacją terenu. Na działce położonej na zboczu konieczne może okazać się wykonanie podpiwniczenia, a to z kolei zwiększa koszty budowy o około 30 procent. Taniej więc, gdy piwnicy w domu nie ma.

Projekt domu

Po zakupie działki nadchodzi czas na wybór projektu. Ten ostatni przede wszystkim musi odpowiadać wytycznym zawartym w planie miejscowym lub w warunkach zabudowy. Projekt domu to element kluczowy dla dalszych losów inwestycji. Od tego, jaki budynek zostanie wybrany, w dużej mierze będą zależeć koszty jego budowy. Warto zdecydować się na jeden z gotowych projektów domów, które są bardziej atrakcyjne cenowo od projektów przygotowywanych na indywidualne zamówienie. Trzeba przy tym pamiętać, że wszystkie projekty gotowe wymagają adaptacji, a koszt tej ostatniej jest uzależniony od liczby i stopnia trudności modyfikacji projektu. Najlepiej więc wybrać projekt gotowy, który jak najdokładniej odpowiada oczekiwaniom inwestorów i nie wymaga dokonywania wielu zmian. Poza tym w projekcie powinny być zawarte rozwiązania dostosowane do standardowych wymiarów takich elementów jak okna czy drzwi. W przeciwnym razie będzie trzeba kupować produkty wykonane na zamówienie, a ich cena potrafi być nawet o kilkadziesiąt procent wyższa od standardowych.

Bryła budynku powinna być pozbawiona wykuszy, podcieni czy balkonów. Prosta forma jednocześnie sprzyja wyeliminowaniu mostków termicznych, a więc jest korzystna z punktu widzenia energooszczędności domu.

Tani w budowie dom nie może być duży. Podczas optymalizacji jego powierzchni i w trakcie wykreślania kolejnych pomieszczeń nie można jednak popaść w przesadę. Najpierw warto dokładnie zastanowić się, które pomieszczenia są niezbędne i jaką powierzchnię powinny posiadać. Poszczególne wnętrza powinny przy tym zostać rozplanowane w taki sposob, aby można było ograniczyć liczbę pionów instalacyjno-wentylacyjnych. Pomieszczenia, które nie wymagają ogrzewania, powinny być zgrupowane w jednej strefie. Najczęściej sytuuje się je w pobliżu garażu. W ekonomicznym domu nie ma miejsca na tak oryginalne elementy, jak antresola. Warto natomiast nowocześnie połączyć salon z kuchnią, bo dzięki temu będzie można zrezygnować z budowy jednej ściany.

Kominek jest obecnie umieszczany w niemal każdym projekcie gotowym. Jeżeli nie zamierzamy z niego korzystać, poprośmy architekta o jego wykreślenie z projektu. To kolejny sposób na obniżenie kosztów budowy.

Dom z poddaszem
Domy z poddaszem użytkowym należą do najbardziej ekonomicznych

Bryła budynku powinna być prosta, zwarta, pozbawiona dekoracji, wykuszy, podcieni czy balkonów. Brak załamań bryły i jakichkolwiek jej urozmaiceń sprzyja wyeliminowaniu mostków termicznych, a więc jest korzystne z punktu widzenia energooszczędności. Dom o zwartej bryle łatwiej jest przy tym skutecznie ogrzać.

Czterdzieści procent kosztów budowy może pochłonąć dach. Najtańsze są dachy płaskie i dwuspadowe, korzystnie wypadają też czterospadowe. Dachy o bardziej skomplikowanych konstrukcjach generują wyższe koszty; wymagają większego nakładu pracy, zastosowania trudniejszych obróbek. W ich przypadku większe są straty materiałów, wyższe są koszty izolacji. W dachu nie powinno być lukarn i innych tego typu urozmaiceń. Najtańsze są lekkie materiały pokryciowe – blachodachówka, blacha płaska lub trapezowa. Zastosowanie lekkiego pokrycia jednocześnie sprawia, że lżejsza może być również więźba dachowa.

W domu tanim w budowie nie planuje się piwnicy, ponieważ taki element konstrukcyjny bardzo wpływa na koszty budowy domu. Zazwyczaj przewiduje się dwie kondygnacje: parter oraz poddasze użytkowe. Domy z poddaszem w porównaniu do budynków parterowych charakteryzują się bardziej zwartą zabudową, mniej rozłożystymi fundamentami oraz mniejszą powierzchnią ścian zewnętrznych. Są więc bardziej ekonomiczne.

Budowa garażu wkomponowanego w bryłę jest korzystniejsza finansowo niż realizacja osobnego budynku. Ale nie jest najtańsza. Jeśli zależy nam na jak najtańszej budowie, garaż należy zastąpić wiatą.

Odpowiednie zaplanowanie i kontrolowanie przebiegu budowy nie jest możliwe bez kosztorysu. Opracowany przez fachowców kosztorys można zamówić do każdego gotowego projektu domu. Do niektórych jest oferowany bezpłatnie.

Kosztorys inwestorski

Odpowiednie zaplanowanie i przeprowadzenie budowy nie jest możliwe bez kosztorysu. Inwestorzy, którzy finansują budowę z kredytu, już na etapie ubiegania się o dofinansowanie muszą dysponować kosztorysem, jest to bowiem jeden z dokumentów, na podstawie których banki udzielają kredytów. Kosztorys przygotowany przez doświadczonych fachowców można zamówić do każdego gotowego projektu domu, do niektórych jest oferowany bezpłatnie. Kosztorys jest opracowywany w taki sposób, aby był jasny i zrozumiały dla osób niezwiązanych z branżą budowlaną. Składa się z przedmiaru robót, kosztorysu uproszczonego, szczegółowego, zestawienia materiałów, robocizny oraz sprzętów. Wszystkie informacje są uporządkowane i skatalogowane.

Odpowiednie zaplanowanie i przeprowadzenie budowy nie jest możliwe bez kosztorysu. Inwestorzy, którzy finansują budowę z kredytu, już na etapie ubiegania się o dofinansowanie muszą dysponować kosztorysem, jest to bowiem jeden z dokumentów, na podstawie których banki udzielają kredytów.

Dokument zawiera nie tylko dane ilościowe, ale również ramy czasowe, w których powinny zostać zamknięte kolejne etapy robót. Kosztorys ułatwia porównanie ofert poszczególnych wykonawców, a następnie - kontrolę ich pracy. Jeśli w trakcie budowy są dokonywane zmiany, to dysponując kosztorysem łatwiej jest obliczyć ich wpływ na koszty i czas realizacji projektu.

Kontrola robót budowlanych
Podczas budowy systemem gospodarczym inwestorzy sami zatrudniają wykonawców, nadzorują ich prace, a nierzadko też sami w nich uczestniczą

Budowa domu

Inwestorzy, którzy chcą postawić dom jak najniższym kosztem, budowę realizują systemem gospodarczym. Sami kupują materiały budowlane, zatrudniają kolejnych wykonawców, nadzorują ich prace, a nierzadko też sami w nich uczestniczą. Budowa systemem gospodarczym wypada taniej niż budowa zlecona jednej firmie. Ale trwa dłużej i wymaga znacznie większego zaangażowania ze strony inwestorów. Podczas zatrudniania kolejnych fachowców trzeba pamiętać, że w parze z niską ceną ich usługi często idzie równie niska jakość. Istotne jest także sprawdzenie ich rekomendacji. Zatrudnienie niesprawdzonych, tanich wykonawców szybko może przynieść więcej kłopotów niż pożytku.

W Polsce najczęściej stawia się domy murowane, inne technologie często nawet nie są brane pod uwagę. Tymczasem budowa domu szkieletowego może okazać się tańsza od technologii murowanej. Z kolei cena budowy domów z bali bywa zbliżona do budynków murowanych. Zarówno domy szkieletowe jak i z bali wznosi się szybciej niż murowane, nie wymagają przy tym prowadzenia prac mokrych, a co za tym idzie – wykonywania przerw technologicznych. Podczas budowy domu murowanego najbardziej ekonomiczna może okazać się technologia dwuwarstwowa. Trzeba przy tym pamiętać, że źle zaizolowany dom, nieszczelny, z cienkimi izolacjami będzie kosztowny w utrzymaniu.

Budowa systemem gospodarczym wypada taniej niż budowa zlecona jednej firmie. Ale trwa dłużej i wymaga znacznie większego zaangażowania ze strony inwestorów.

Obecnie coraz większą popularność zdobywają domy prefabrykowane. Ich budowa jednak z reguły wypada najdrożej, a jej finansowania nie można rozłożyć na etapy. Poszczególne elementy domów modułowych powstają w fabryce, na placu są tylko montowane. To najszybszy sposób na budowę własnego domu.

I na koniec jeden z najbardziej popularnych sposobów obniżenia kosztów budowy – zakup tanich materiałów budowlanych. Może się wydawać, że im taniej zostaną kupione, tym lepiej. Ich niska cena nie zawsze jednak przekłada się na obniżenie kosztów budowy. Drogie materiały można ewentualnie zamienić tańszymi odpowiednikami, ale dokładnie dobranymi i charakteryzującymi się podobnymi parametrami. Wybierając materiały, warto wziąć pod uwagę cenę wybudowania całej ściany, a nie cenę samych materiałów.

Drogie materiały można ewentualnie zamienić tańszymi odpowiednikami, ale dokładnie dobranymi i charakteryzującymi się podobnymi parametrami.

Budowa z wykorzystaniem tanich zamienników może wymagać większego nakładu pracy, a to z kolei podnosi koszty. Korzystniejsze mogą więc okazać się systemy bardziej zaawansowane, droższe, ale za to szybsze w budowie. Materiały budowlane powinny pochodzić od znanych producentów i z pewnych źródeł. Nie zaszkodzi przy tym sprawdzić ceny w kilku hurtowaniach i wybrać najkorzystniejszą ofertę (biorąc przy tym pod uwagę również koszty transportu). Podczas wykańczania elewacji interesujace efekty można uzyskać, operując dobrze dobranymi kolorami tynku i rezygnując z drogich okładzin.