Jak poprawnie szlifować drewno?

Drewno to piękny i ponadczasowy materiał. Możemy z niego wykonać meble, półki, wiatę, altanę oraz wiele innych rzeczy. Początkującym majsterkowiczom może jednak sprawić problem jego obróbka. Szlifowanie drewna nie jest trudne, jednak łatwo popełnić błąd. Czym i w jaki sposób należy szlifować drewno?

Jak wybrać szlifierkę?

Jeśli mamy do oszlifowania jedynie kilka małych desek, nie musimy sięgać po szlifierkę elektryczną. Poradzimy sobie za pomocą zwykłego papieru ściernego trzymanego w dłoni. Warto owinąć go wokół klocka, aby szlifowana powierzchnia była równa. Do cięższych zadań przydadzą się szlifierki. Każda z nich ma inne właściwości i sprawdzi się lepiej w innych warunkach. Która z nich będzie najbardziej uniwersalna?

Tylko dobrze oszlifowane drewno może być prawidłowo zakonserwowane
Tylko dobrze oszlifowane drewno może być prawidłowo zakonserwowane

Szlifierka taśmowa. Najbardziej wydajną szlifierką jest szlifierka taśmowa. Jest idealna do szlifowania dużych powierzchni, np. długich desek. Duża powierzchnia szlifująca sprawia, że łatwo uzyskać równą i gładką taflę drewna. Problemem szlifierki taśmowej jest jej konstrukcja. Sprawia, że dotarcie do narożników czy ścian jest niemożliwe. Część robocza szlifierki jest bowiem mniejsza, niż ogólny zarys urządzenia. Uciążliwe może być także manewrowanie szlifierką taśmową. Szlifowanie od boku lub od dołu będzie bardzo niewygodne, a często, z uwagi na jej duże rozmiary, niemożliwe.

Szlifierka oscylacyjna. Rozwiązaniem powyższego problemu jest zastosowanie szlifierki oscylacyjnej. Jej stopa jest jednocześnie najdalej sięgającym elementem urządzenia, więc bez problemu dotrzemy do narożników szlifowanej powierzchni. Jeszcze lepiej będzie, gdy zastosujemy stopę w kształcie delty lub podstawy żelazka. Szlifierki te działają na zasadzie oscylacji, czyli regularnych drgań, które umożliwiają precyzyjne oszlifowanie nawet dużych powierzchni. Najlepiej sprawdzą się jednak do końcowego szlifu, np. do polerowania. Szlifowanie wstępne może być w ich przypadku nieco żmudne i mało efektywne.

Szlifierki mimośrodowe. W przypadku szlifowania wstępnego lepiej sprawdzą się szlifierki mimośrodowe. Łączą one oscylację z ruchem obrotowym, maksymalizując skuteczność szlifowania. Są przy tym bardziej agresywne i łatwo „wgryzają” się w drewno, dzięki czemu łatwiej oszlifujemy nimi nieoheblowane, postrzępione drewno, np. palety. Wadą szlifierek oscylacyjnych jest kształt stopy, bowiem jest ona okrągła. O ile dotarcie do krawędzi będzie łatwe, to niestety nie uda nam się wyszlifować kątów. Problemem może być także osiągnięcie równej powierzchni na obszernym materiale.

Szlifierki kątowe. Do prostych zadań możemy użyć zwykłej szlifierki kątowej. Jedyne czego potrzebujemy, to specjalna plastikowa końcówka z rzepem (haczykami). Dzięki niemu przymocujemy do niej okrągły papier ścierny pokryty od spodu tkaniną. Z uwagi na dużą prędkość obrotową szlifierki kątowej drewno szlifowane jest bardzo szybko, jednak nie zawsze jest to zaletą. O ile idealnie sprawdzi się to w przypadku zaokrąglania kantów desek, to nie pomoże przy szlifowaniu gładkiej powierzchni. Wręcz przeciwnie, nie uda nam się jej uzyskać. Co więcej, duże obroty mogą doprowadzić do przepalenia drewna, co nie wygląda atrakcyjnie.

Szlifierkę należy dobrać do rodzaju drewna i powierzchni
Szlifierkę należy dobrać do rodzaju drewna i powierzchni

Jak szlifować drewno?

W pierwszej kolejności najlepiej dokonać szlifowania wstępnego za pomocą gruboziarnistego papieru ściernego, dzięki któremu pozbędziemy się największych nierówności. W tym przypadku idealnie nada się szlifierka taśmowa lub mimośrodowa. Po uzyskaniu w miarę gładkiej powierzchni warto kontynuować szlifierką oscylacyjną, która da nam dużą precyzję szlifu. Wraz z kolejnymi szlifami stosujemy drobniejszy papier ścierny, aż do uzyskania gładkiej powierzchni. Aby nie powstały wyrwy i zadziory, szlifujemy zawsze wzdłuż włókien drewna, a nie w poprzek. Nie wolno przy tym przykładać dużej siły, gdyż ściśnięte włókna mogą się po czasie podnieść, co zniweczy naszą pracę. Szlifujemy delikatnie, nie dociskając szlifierki zbyt mocno do drewna i pozwalamy jej swobodnie pracować. Szczególną uwagę należy przyłożyć do szlifowania końców desek. Łatwo wówczas oderwać włókna drewna i zniszczyć materiał.

Prócz szlifowania, musimy pamiętać o oczyszczaniu drewna pomiędzy kolejnymi warstwami
Prócz szlifowania, musimy pamiętać o oczyszczaniu drewna pomiędzy kolejnymi warstwami

Zadbaj o czystość drewna po szlifowaniu

Po każdorazowym szlifie należy pozbyć się pyłu z powierzchni drewna. Kontynuując szlifowanie na nieoczyszczonej powierzchni możemy zarysować i uszkodzić drewno, zaś zapchany pyłem papier ścierny najzwyczajniej nie spełni swojej funkcji. Z kolei jeśli szlifowane drewno nie będzie dokładnie po tym zabiegu wyczyszczone, mogą pozostać na nim nierówności, które gorzej będzie zaimpregnować. Prawidłowe oczyszczanie i szlifowanie drewna jest bardzo ważne, gdy budujemy np. altanę lub samodzielnie wykonujemy meble. Gdy powstaną nierówności, taka konstrukcja będzie mniej trwała.

Papier do czyszczenia drewna należy wymieniać dość często, dlatego najlepiej zawczasu przygotować spory zapas. Najlepiej sprawdzą się arkusze z włókninową podbitką, które będą znacznie wytrzymalsze niż te w całości papierowe. Jeśli zależy nam na czystości miejsca pracy, najlepiej od razu zdecydować się na szlifierkę, do której będziemy mogli podłączyć rurę zwykłego odkurzacza. Wówczas cały pył będzie odsysany na bieżąco. Nie dość, że ułatwi nam to szlifowanie, to na dodatek uchroni nas od żmudnego sprzątania rozgardiaszu. Jeśli nie mamy takiej możliwości – szlifujmy drewno na zewnątrz. Pyłu powstaje naprawdę dużo.