Jak zabezpieczyć dom przed piorunami?

Właściwie wykonana instalacja odgromowa ochroni dom przed skutkami uderzenia pioruna. Nie zawsze jednak w domach jednorodzinnych jest ona potrzebna. Jej montaż jest konieczny w budynkach najbardziej narażonych na wyładowania atmosferyczne.

Czy montaż instalacji odgromowej jest konieczny w każdym domu jednorodzinnym? Nie, ponieważ nie wszystkie domy są narażone na uderzenia pioruna w jednakowym stopniu. Aby ocenić stopień zagrożenia, należy wziąć pod uwagę przede wszystkim takie czynniki jak rodzaj zabudowy danego terenu, a więc czy domy zbudowane są w skupiskach, czy są to budynki wolno stojące na otwartym terenie, wysokość budynków, częstotliwość występowania burz oraz jak silne są wyładowania atmosferyczne podczas burz.

Instalacja odgromowa składa się z zewnętrznej części, czyli piorunochronu, i zabezpieczenia wewnętrznego. Piorunochron przejmuje energię pioruna i odprowadza ją do ziemi, natomiast wewnętrzna część chroni instalację elektryczną przed przepięciami.

Instalacja odgromowa a przepisy

Polskie przepisy nakazują montaż instalacji odgromowej w budynkach mieszkalnych, których wysokość jest większa niż 15 m i powierzchnia zabudowy przekracza 500 m², jeśli stoją w zabudowie rozproszonej. Ponadto zabezpieczone przed uderzeniem pioruna powinny być domy z pokryciem łatwopalnym, a także stawiane w miejscach szczególnie narażonych na wyładowania atmosferyczne i gdzie częstotliwość występowania burz jest duża. W Polsce burze najczęściej pojawiają się późną wiosną i wczesną jesienią na terenach południowych i zachodnich. Montaż instalacji w domach jednorodzinnych nie jest wymagany przez polskie prawo i zależy tylko od inwestora.

Burza z piorunami
Aby ocenić stopień zagrożenia, należy wziąć pod uwagę m.in. rodzaj zabudowy danego terenu oraz częstotliwość występowania burz

Osoby budujące dom często rezygnują z ochrony przed uderzeniem pioruna z oszczędności lub w obawie przed nieestetycznym wyglądem instalacji. Należy jednak podkreślić, że instalacja odgromowa to wydatek rzędu 1,5–3 tys. zł, czyli niewielki ułamek kosztów budowy domu, a daje w przyszłości poczucie bezpieczeństwa podczas burzy. Poza tym nowoczesne elementy instalacji odgromowej doskonale można wkomponować w elewację budynku, by nie szpeciły domu. I choć niskie domki jednorodzinne często są chronione przez sąsiedztwo dużo wyższych obiektów, warto pomyśleć o dodatkowym zabezpieczeniu przed nieprzewidywalnymi skutkami wyładowań atmosferycznych.

Polskie przepisy nakazują montaż instalacji odgromowej w budynkach mieszkalnych, których wysokość jest większa niż 15 m i powierzchnia zabudowy przekracza 500 m², jeśli stoją w zabudowie rozproszonej. Zabezpieczenia wymagają również domy z pokryciem łatwopalnym, a także stawiane w miejscach szczególnie narażonych na wyładowania atmosferyczne.

Budowa instalacji odgromowej

Instalacja odgromowa chroni przed pożarem domu lub uszkodzeniem instalacji elektrycznej i urządzeń podłączonych do prądu. Składa się z zewnętrznej części, czyli piorunochronu, i zabezpieczenia wewnętrznego. Piorunochron ma na celu przejmowanie energii pioruna i bezpieczne odprowadzanie jej do ziemi, natomiast wewnętrzna część ma chronić instalację elektryczną oraz podłączone do niej sprzęty elektroniczne przed przepięciami. Instalacja piorunochronna składa się ze zwodów ułożonych na dachu czy kominach, uziomu sztucznego lub naturalnego ułożonego w ziemi, a także łączących je przewodów odprowadzających zamontowanych na ścianach bocznych budynku. Naturalnymi elementami, które można wykorzystać do instalacji odgromowej, są zbrojenia żelbetowego pokrycia dachu, wystające ponad poziom dachu metalowe elementy, zbrojenia żelbetowych elementów ścian czy też stalowe słupy nośne. Zaś funkcję naturalnych uziomów mogą pełnić metalowe nieizolowane od ziemi części budynku, żelbetowe fundamenty nieizolowane od ziemi czy metalowe rurociągi wodne. Jeśli w domu nie występują uziomy naturalne, konieczne będzie wykonanie sztucznych.

Spalony dach
Instalacja odgromowa chroni przed pożarem, uszkodzeniem instalacji elektrycznej i urządzeń podłączonych do prądu

Wybór rodzaju instalacji

Instalacja odgromowa powinna być dobrana do konkretnego budynku. Jej rodzaj jest zależny od konstrukcji domu, materiałów, z jakich został zbudowany dom, rodzaju pokrycia dachowego, kształtu dachu, a także podłoża, na jakim został posadowiony dom. Najczęściej montowane są tak zwane zwody pionowe, a więc wystające pionowe pręty umieszczone na dachu lub masztach wokół domu. Aby ochronić sprzęt elektroniczny przed zepsuciem spowodowanym przepięciami, warto zainwestować w dobrą instalację odgromową i przeciwprzepięciową. Jej wykonanie należy zlecić specjaliście z uprawnieniami, bowiem niewłaściwie dobrana i źle zamontowana instalacja ochronna nie spełni swojej funkcji, a wręcz może być niebezpieczna.