Budowa ław fundamentowych

Od fundamentów rozpoczyna się budowa każdego domu. Zagłębione w ziemi tworzą podstawę, na której opiera się cała konstrukcja. Domy jednorodzinne najczęściej są stawiane na ławach fundamentowych. Jak przebiega ich budowa?

Konkurencję dla ław stanowi płyta fundamentowa, ale mimo że jest szybsza do wykonania, to jednak inwestorzy z reguły preferują tradycyjne fundamenty. Powodem mogą być koszty, budowa płyty fundamentowej wypada bowiem nieco drożej od tradycyjnych fundamentów.

Na ławach powstają domy z piwnicą i bez. Ich budowa nie jest skomplikowana, aby jednak zakończyła się sukcesem, należy pamiętać o kilku zasadach. Ławy wylewa się z betonu C12/15. Mogą zostać ułożone w deskowaniu lub bezpośrednio w gruncie. Ławy są wzmacniane zbrojeniem konstrukcyjnym, które podnosi ich wytrzymałość. Jeśli zbrojenie nie zostanie wykonane, mogą zacząć pękać nie tylko ławy, ale także ściany budynku. W słabych gruntach, przy spodziewanych znacznych obciążeniach fundamentów, wykonuje się szersze ławy z dodatkowym zbrojeniem poprzecznym.

Wylewanie fundamentów
Podczas betonowania nie należy robić długich przerw

Ławy w gruncie

Przed przystąpieniem do budowy ław, niezależnie od sposobu, w jaki mają zostać wykonane, najpierw trzeba przygotować teren budowy. Po usunięciu humusu i zabezpieczeniu placu budowy, trzeba wytyczyć miejsca pod fundamenty. Przebieg ław należy odpowiednio oznaczyć – najlepiej drutem przypiętym do wbitych w ziemię palików. Gdy mamy już wyznaczony przebieg fundamentów, możemy przystąpić do wykopów. Wykop jest wykopnywany dokładnie na wymiar ławy. Prace można prowadzić ręcznie lub wykorzystać w tym celu maszyny, ale kilkanaście ostatnich centymetrów i tak zawsze trzeba wykonać ręcznie. Krawędzie wykopu powinny schodzić w dół pod kątem 30 stopni (w przypadku gruntów piaszczystych), a maksymalnie pod kątem 60 stopni (w przypadku gruntów gliniastych). Na końcu należy wypoziomować dno i cały wykop wyłożyć folią hydroizolacyjną. Folia powinna zostać zamocowana tak, aby wyeliminować ryzyko wyciekania zaczynu cementowego z mieszanki betonowej oraz zapobiec mieszaniu się betonu z ziemią.

Zaprawa miesza się z ziemią częściej w przypadku budowy na gruntach piaszczystych, ale w gruntach gliniastych też istnieje ryzyko pojawienia się tego problemu. Ławy wymieszane z ziemią nie tworzą konstrukcji najlepszej jakości. Nie wypadają też szczególnie korzystnie finansowo.

Następnie cały wykop wypełnia się mieszanką betonową, którą należy zagęścić i usunąć z niej drobiny powietrza. Gdy beton ulegnie lekkiemu związaniu, można wyrównać powierzchnię ław. Beton nie powinien jednak zbyt szybko wysychać. Jeśli prace są prowadzone podczas upalnego dnia, mieszankę należy chronić przed szybkim wysychaniem, przykrywając ją na przykład folią, a po upływie doby oraz w kolejnych kilku dniach dniach – polewając wodą. W przypadku budowy na gruntach piaszczystych zaprawa może mieszać się z ziemią, w gruntach gliniastych też istnieje ryzyko pojawienia się tego problemu. Ławy wymieszane z ziemią nie tworzą konstrukcji najlepszej jakości. Nie wypadają też szczególnie korzystnie finansowo (oszczędza się na deskowaniu, ale więcej zużywa się betonu). Na końcu wykonuje się izolację przeciwwilgociową, którą może stanowić folia lub podwójna warstwa lepiku.

Fundamenty w deskowaniu
Deskowanie można usunąć po tygodniu od wylania fundamentów

Ławy w deskowaniu

Sposób wykonania ław w deskowaniu jest zbliżony do budowy ław bezpośrednio w gruncie. Też najpierw trzeba wytyczyć miejsce pod fundamenty oraz wykonać wykop. Pierwsza różnica polega na tym, że wykop powinien być o 10-15 centymetrów szerszy z każdej strony od ławy. To miejsce jest potrzebne do ustawienia deskowania. Kolejny krok polega na wyrównaniu podłoża i wylaniu chudego betonu (o grubości 10-15 cm). Beton wylany na dnie ma ograniczyć możliwość wycieku zaczynu cementowego oraz wymieszania się mieszanki betonowej z gruntem. Ława fundamentowa pozbawiona tej ochrony będzie mniej wytrzymała i odporna na zamarzanie. Po upłynięciu doby można przystąpić do wykonania deskowania. Deskowanie powinno zostać mocno przytwierdzone do podłoża, a bezpośrednio przed wylaniem betonu – polane wodą. Następnie montuje się zbrojenie, którego zadaniem jest zwiększenie wytrzymałości ław. Zbrojenie to konstrukcja składająca się z czterech prętów o średnicy 12 mm, zamkniętych strzemionami. Zbrojenie musi być ciągłe. Po wykonaniu zbrojenia można wylać beton, który następnie należy zagęścić, a po wstępnym zawiązaniu – wyrównać. Zasady pielęgnacji betonu są podobne, jak w przypadku ław w gruncie; trzeba go chronić przez zbyt szybkim wysychaniem. Szalunek można zdemontować po tygodniu. Fundamenty osiągną pełną wytrzymałość po upływie miesiąca. Na końcu wykonuje się poziomą izolację przeciwwilgociową, na którą składają się dwie warstwy lepiku.