Prace ogrodowe, które wymagają zgłoszenia lub pozwolenia na budowę

Prawo budowlane przewiduje kilka trybów realizacji inwestycji: pozwolenie na budowę, zgłoszenie i zgłoszenie z projektem, bez formalności. Wbrew pozorom – niektóre prace ogrodowe można wykonać dopiero, jeśli wcześniej przeprowadzi się pewne procedury w urzędzie.

Ostatnie nowelizacje prawa budowlanego znacznie poszerzyły katalog obiektów i robót budowlanych, które można zrealizować bez żadnych formalności. Wciąż jednak niektóre prace, które wykonuje się w ogrodzie, wymagają zgłoszenia lub nawet pozwolenia na budowę. Które z nich nie wymagają żadnych zezwoleń, a które można zrealizować dopiero po dopełnieniu formalności w urzędzie?

Zgłoszenie zawsze jest wymagane, jeśli obiekty i roboty są wykonywane na obszarze wpisanym do rejestru zabytków. Z kolei jeśli będą prowadzone w obrębie obszaru Natura 2000 – może być potrzebne pozwolenie na budowę.

Zgłoszenie

Zgłoszenie to procedura dosyć łatwa do przeprowadzenia. Wszystkie rysunki przygotowuje się samodzielnie, a po 21 dniach – przy braku sprzeciwu organu, można rozpocząć prace.

W ogrodzie często buduje się niewielkie budynki służące do przechowywania narzędzi, czyli tzw. budynki gospodarcze. Na zgłoszenie można wybudować taki wolno stojący parterowy budynek, jeśli jego powierzchnia nie przekracza 35 m². W tym samym przepisie wymieniono również wiaty i przydomowe oranżerie (ogrody zimowe), w stosunku do których jest wymagana taka sama powierzchnia zabudowy. Wszystkie te obiekty można wybudować na zgłoszenie po spełnieniu jeszcze jednego warunku: może być ich maksymalnie dwa na każde 500 m² powierzchni działki – w przeciwnym wypadku jest potrzebne pozwolenie na budowę.

W prawie budowlanym jest jeszcze jeden przepis na temat wiat, umożliwiający budowę niektórych z nich bez żadnych formalności – więcej na ten temat piszemy w jednym z ostatnich akapitów.

Budynek gospodarczy
Mały budynek gospodarczy można postawić na podstawie zgłoszenia

Pozwolenie na budowę

Pozwolenie na budowę to procedura dosyć skomplikowana. By uzyskać odpowiednią decyzję, jest potrzebny m.in. projekt budowlany sporządzony przez projektantów z uprawnieniami.

Pozwolenie na budowę jest potrzebne w przypadku wszystkich obiektów i robót budowlanych, których nie zwolniono z tego obowiązku, tj. nie wymieniono w art. 29 prawa budowlanego. Do takich obiektów należą m.in. mury oporowe, czyli konstrukcje zabezpieczające ziemię przed osuwaniem się. Warto wiedzieć, że jeśli taki mur oporowy jest równocześnie ogrodzeniem o wysokości poniżej 2,2 m – jego budowa nadal wymaga pozwolenia. Nie ma bowiem znaczenia to, że dodatkowo pełni funkcję ogrodzenia. A co z niewielkimi murkami oporowymi budowanymi często w ogrodach? Niestety, prawo budowlane nie dzieli murów oporowych na różne kategorie, np. ze względu na ich wielkość. Niektóre z niewielkich murków zapewne można traktować jako obiekty małej architektury. Jednak przepisy są tutaj niejednoznaczne. W przypadku gdy nadzór budowlany inaczej zakwalifikuje taki obiekt (do budowli, a nie obiektów małej architektury), wykonany bez pozwolenia potraktuje jako samowolę budowlaną.

Pozwolenie na budowę jest potrzebne w przypadku wszystkich obiektów i robót budowlanych, których nie zwolniono z tego obowiązku. Do takich obiektów należą m.in. mury oporowe, czyli konstrukcje zabezpieczające ziemię przed osuwaniem się.

Bez formalności

Do obiektów i robót, które często wykonuje się w ogrodzie i które nie wymagają przeprowadzania żadnych procedur w urzędzie, należą:

  • wiaty o powierzchni zabudowy do 50 m² lokalizowane na działce, na której znajduje się budynek mieszkalny lub która jest przeznaczona pod budownictwo mieszkaniowe. Wiat tych nie może być więcej niż dwie na każde 1000 m² powierzchni działki. Podsumowując – jeśli ogród znajduje się na tej samej działce ewidencyjnej, na której jest usytuowany dom i ma ona odpowiednią powierzchnię, nie przeprowadzając żadnych formalności, można wybudować całkiem dużą wiatę;
  • altany o powierzchni zabudowy do 35 m². Należy jednak spełnić dwa dodatkowe warunki: muszą być wolno stojące i może ich być najwyżej dwie na każde 500 m² powierzchni działki;
  • obiekty małej architektury, czyli niewielkie obiekty, takie jak na przykład: posągi, wodotryski i inne obiekty architektury ogrodowej, a także piaskownice, huśtawki. Warto wiedzieć, że do obiektów małej architektury nie zalicza się altan;
  • przydomowe baseny i oczka wodne, których powierzchnia nie przekracza 50 m²;
  • ogrodzenia o wysokości do 2,2 m. Budowa wyższych ogrodzeń wymaga zgłoszenia;
  • utwardzenie powierzchni gruntu na działkach budowlanych. Jeśli ogród znajduje się na działce budowlanej – wszelkie prace związane z utwardzaniem alejek, placów (np. ułożenie kostki brukowej), można prowadzić bez formalności.

Oczko wodne
Oczko wodne, którego powierzchnia nie przekracza 50 m², nie wymaga żadnych formalności

Warto pamiętać o tym, że zwolnienie z pozwolenia na budowę i zgłoszenia nie jest równoznaczne z tym, że prace można wykonywać w zupełnie dowolny sposób. Nadal trzeba bowiem spełnić wymagania innych przepisów, w tym m.in. miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.

Uproszczone procedury nie dla wszystkich

Prawo budowlane wprowadza kilka wyjątków od zasad, które podaliśmy wyżej. Zgłoszenie zawsze jest potrzebne, jeśli obiekty i roboty są wykonywane na obszarze wpisanym do rejestru zabytków. Z kolei jeśli będą prowadzone w obrębie obszaru Natura 2000 – może być potrzebne pozwolenie na budowę.