Rodzaje kostki brukowej – jaki najlepiej wybrać?

Budowa własnego domu to nie tylko wzniesienie budynku, wykończenie jego wnętrza i dobór wyposażenia. To także projektowanie i tworzenie przestrzeni dookoła domu: podwórka, ogrodu, ścieżek i podjazdów. Jednym z niezbędnych elementów, obecnym niemalże na każdej posesji, jest kostka brukowa. Jakie rodzaje tego materiału są obecnie dostępne na rynku i jak dokonać właściwego wyboru?

Kostka brukowa w ogrodzie
Kostka brukowa w ogrodzie

Kostka brukowa – standardowa lub szlachetna

Standardowa lub też przemysłowa kostka brukowa jest stosowana przede wszystkim w przestrzeni publicznej, np. na ulicach, deptakach, chodnikach czy parkingach, ale również na nawierzchniach wokół domu. Jest maksymalnie uproszczona i jednolita. Jeżeli zależy nam na estetyce, najlepszym rozwiązaniem będzie kostka brukowa szlachetna, która charakteryzuje się już większym zróżnicowaniem, zarówno pod względem kolorystyki, jak i kształtu, ma także nieco inna fakturę niż kostka standardowa. Ze względu na typ obróbki, a co za tym idzie – wygląd kostki szlachetnej, można wyróżnić kilka jej rodzajów:

  • kostka strukturalna – z wierzchu przypomina naturalny kamień;
  • kostka łupana – również przypomina kamień, brzegi są obłupywane, przez co kostka staje się nieregularna;
  • kostka postarzana – jej powierzchnia jest młoteczkowana, dzięki czemu kostka świetnie imituje staroświecki bruk, podobny do tego, który jeszcze dziś możemy spotkać w zabytkowych dzielnicach niektórych miast;
  • kostka szczotkowana – obróbka polegająca na szczotkowaniu kostki pozwala uzyskać ciekawszą, bardziej ozdobną strukturę z widocznymi porami;
  • kostka o płukanej powierzchni – wierzchnia warstwa betonu jest wypłukiwana, dzięki czemu również powstaje dekoracyjna, ciekawa struktura.

Jaką kostkę brukową wybrać - betonową czy kamienną?

Ze względu na materiał, z którego została wykonana kostka, możemy podzielić ją na 2 rodzaje: betonową i kamienną. Kostka wykonana z betonu charakteryzuje się dużym stopniem wytrzymałości, ponieważ dzięki metodzie, jaką zagęszczany jest beton, staje się odporna na wodę, uszkodzenia mechaniczne i działanie niekorzystnych czynników atmosferycznych. Do niektórych kostek betonowych dodaje się także kruszywo lub barwiący pigment mineralny – ma to służyć przede wszystkim walorom estetycznym.

Wybierając kostkę betonową, mamy do dyspozycji 2 typy:

  • jednowarstwową, która jest produkowana w całości z jednego rodzaju betonu, ma nieco słabszy poziom wytrzymałości.
  • dwuwarstwową, w której każda z warstw betonu jest wymieszana z niewielką ilością kruszywa, np. żwiru, pierwsza warstwa ma za zadanie zapewniać wytrzymałość kostki, zaś druga nadaje jej walor dekoracyjny.

Kostkę brukową można wykonać także z naturalnego kamienia – szczególnie często stosowny jest tu granit, który jest bardzo wytrzymały i odporny na niskie temperatury. Oczywiście kluczową sprawą jest tu także efektowny wygląd – naturalne piękno granitu nada naszej ogrodowej lub nawet tarasowej przestrzeni nietuzinkowy urok.

Wśród kostek kamiennych dostępna jest także kostka z kamienia polnego, która przypomina staroświecki, elegancki bruk. Ten typ kostki brukowej doskonale sprawdzi się jako materiał na nawierzchnie ogrodowe, pod warunkiem jednak, że zostanie profesjonalnie wykonana i ułożona – a to już nieco trudniejsze zadanie niż w przypadku innych rodzajów kostki. Jeżeli jednak zależy nam na uzyskaniu wyjątkowego, stylowego efektu, to warto włożyć nieco wysiłku i poszukać doświadczonych wykonawców. 

Układanie kostki brukowej
Układanie kostki brukowej

Kwadrat czy fala? Kształty kostki brukowej

Projektując podjazd do garażu czy ścieżkę w ogrodzie, warto pomyśleć nie tylko o rodzaju czy kolorze kostki brukowej, ale także o jej kształcie. Możemy postawić na całkowity minimalizm i prostotę, i wybrać kostkę kwadratową lub prostokątną, ewentualnie w kształcie sześciokąta. Jednak na rynku dostępny jest znacznie większy wybór kształtów. Do najpopularniejszych można zaliczyć:

  • cegłę – jak sama nazwa wskazuje, kostka przypomina cegiełki, jest więc prosta, ale zarazem pozwala na stworzenie ciekawej kompozycji;
  • falę – kostka w falistym kształcie jest bardzo często spotykana na polskich podwórkach, zarówno tych prywatnych, jak też na osiedlach i blokowiskach. Jest to kształt, dzięki któremu możemy ułożyć efektowne wzory, zwłaszcza jeżeli zdecydujemy się na zróżnicowanie kolorystyczne;
  • trapez – ten kształt także niesie ze sobą wiele możliwości dekoracyjnych,  jednak prawidłowe ułożenie kostki trapezowej nie jest najprostszym zadaniem, więc trzeba zadbać o rzetelnych wykonawców;
  • młotek – kostka w kształcie „młoteczka” nie jest już dziś zbyt często wykorzystywana, jednak – przy odpowiednim ułożeniu – ten kształt także daje szeroką gamę możliwości aranżacyjnych;
  • kość – specyficzny typ kostki, przypominający kość lub rzymską cyfrę I – dość często można ją zobaczyć w przestrzeni publicznej.

Na aranżację kostki brukowej wpływ ma nie tylko jej kształt, ale także kolor. Oprócz różnorodnych barw i odcieni możemy wybierać także pomiędzy sposobami zabarwienia kostki: kolor jednolity, czyli po prostu jeden wyraźny odcień, lub melanż, czyli wielobarwna kostka.

Wybór kostki brukowej – na co zwrócić uwagę?

Kształty, kolory i rodzaje kostki brukowej to czynniki, które bez wątpienia mają decydujące znaczenie dla naszego wyboru. Jednak przy zakupie kostki liczą się także inne parametry. Jednym z nich jest grubość, od której zależy wytrzymałość kostki. Grubość wybieramy ze względu na przeznaczenie kostki, np.

  • cieńsze i lżejsze kostki możemy ułożyć w ogrodzie, na tarasie lub na podjeździe, pod warunkiem, że będą po nim przejeżdżać tylko samochody osobowe;
  • grubsza kostka (8 cm) to lepsze parametry wytrzymałościowe i większa odporność na obciążenia czy uszkodzenia. Po takiej kostce może już spokojnie przejechać ciężarówka;
  • najgrubsze kostki (nawet do 14 cm) to już materiał do ułożenia w miejscach, w których przewidywane są bardzo duże obciążenia – raczej nie jest nam to potrzebne na przydomowym podwórku, zwłaszcza że koszty są w tym przypadku już znacznie wyższe.

Warto także sprawdzić trwałość i odporność na ścieranie kostki brukowej przed jej zakupem. Każda kostka dopuszczona do sprzedaży powinna być wyprodukowana zgodnie z normą PN-EN 1338, która określa, jakimi zasadami należy kierować się w procesie produkcji, by kostka osiągnęła pożądane parametry. Istotne jest także barwienie kostki – materiał użyty do nadania koloru powinien cechować się dobrą jakością i trwałością, by kostka zbyt szybko nie wyblakła, tracąc swoje estetyczne właściwości.