Fotowoltaika: jak to działa?

Urządzenia elektryczne, które stanowią wyposażenie gospodarstwa domowego, wymagają podłączenia do sieci elektrycznej, aby można z nich korzystać. Do niedawna jedynym rozwiązaniem było korzystanie z prądu z sieci. Ostatnimi czasy coraz bardziej popularna staje się alternatywna metoda zasilania - fotowoltaika. Panele pojawiają się na dachach domów, gospodarstw i firm. Prąd jest tańszy od tego "z sieci", a dodatkowo w pełni ekologiczny. A jak działa dokładnie działa fotowoltaika i co warto o niej wiedzieć? Szczegóły w tym artykule!

Budowa instalacji fotowoltaicznej

Instalacja fotowoltaiczna składa się z wielu elementów, które muszą być ze sobą odpowiednio podłączone. Pierwszym z nich są panele fotowoltaiczne, które montowane są na dachu budynków lub dobrze nasłonecznionym gruncie. Kluczowym elementem jest falownik, nazywany też inwerterem, który przetwarza stały prąd w zmienny - taki jest niezbędny do działania urządzeń elektrycznych. Każda instalacja fotowoltaiczna posiada także zabezpieczenia przeciwnapięciowe, które chronią przed wyładowaniami atmosferycznymi oraz przepięciami. Kolejnym elementem wyposażenia jest dwukierunkowy licznik, który mierzy przepływ prądu wpływającego z instalacji fotowoltaicznej do sieci i odwrotnie.

Fotowoltaika w produkcji energii elektrycznej

Fotowoltaika to ekologiczna ,,elektrownia", dzięki której każde gospodarstwo domowe może wytwarzać energię elektryczną na własny użytek, a jej nadmiar wysyłać do zakładu energetycznego. Osoba wytwarzająca prąd nazywana jest prosumentem. Na jej wniosek zakład energetyczny w  ciągu 30 dni zobowiązany jest do wymiany tradycyjnego licznika na dwukierunkowy. Dzięki niemu możliwe jest uzyskanie bilansu energii elektrycznej, której nadwyżki prosument wysyła do sieci publicznej oraz może z nich korzystać w razie potrzeby. Osoby fizyczne, które wyprodukują nadwyżki prądu i wyślą ją do sieci publicznej, mogą się rozliczać z zakładem wyłącznie bezgotówkowo - zgodnie z Ustawą o Odnawialnych Źródłach Energii. Zakład natomiast może dokonać rozliczenia za pomocą energii, którą zwraca prosumentowi. Obecnie takie rozliczenia wygląda następująco:

  • 0,8 kWh za każdą wyprodukowaną 1 kWh energii (w przypadku instalacji do 10 kW),
  • 0,7 kWh za każdą wyprodukowaną 1 kWh energii (w przypadku instalacji do 50 kW).

Latem, gdy słońce intensywnie świeci, fotowoltaika wytwarza nadwyżki prądu, który jest kumulowany przez zakład energetyczny. Natomiast w zimie, gdy produkcja jest o wiele mniejsza, a wytworzone ilości energii nie pokrywają potrzeb gospodarstwa domowego, prosument może czerpać ją z sieci publicznej. A dokładnie z nadwyżki, którą wytworzył w lecie. Może rozliczać się w ten sposób z zakładem do 365 dni od momentu, gdy wysłał prąd do sieci. Jednak prosument nie jest zobowiązany do tego, aby instalacja fotowoltaiczna była podłączona do sieci publicznej, ponieważ może ją odłączyć. W takim przypadku nadwyżki prądu w lecie są kumulowane w specjalnych akumulatorach, z których może ją wykorzystać w zimie. Najczęściej jednak prosumenci decydują się na fotowoltaikę bez odłączania od sieci publicznej.

Jak powstaje sam prąd w takiej instalacji? W panelach znajdują się elektrony, które zaczynają się poruszać oraz ocierać o siebie wskutek działania promieni słonecznych. W ten sposób powstaje prąd stały, który w falowniku jest przekształcany w zmienny - taki który płynie w gniazdkach. Energia elektryczna wyprodukowana przez instalację fotowoltaiki wypiera tą, która dopływa z publicznej sieci. Nadwyżki są kumulowane przez zakład energetyczny. Następnie rozliczenie następuje na podstawie bilansu uzyskanego z licznika dwukierunkowego. Prosumenci mogą uzyskać dotację na domowe instalacje fotowoltaiczne. 

Fotowoltaika - dotacje Mój prąd

Program ,,Mój prąd" umożliwia uzyskanie dotacji do zamontowania instalacji fotowoltaicznego o mocy 2 kW do 10 kW. Z dotacji mogą korzystać wyłącznie prosumenci prywatni, natomiast nie mogą skorzystać z nich firmy. Program pozwala uzyskać dofinansowanie w wysokości 50% całkowitych kosztów związanych z instalacją systemu. Jednak maksymalna kwota dofinansowania wynosi 5 000 zł. Czyli prosument, który zapłacić za instalację 15000 zł, może otrzymać 5000 zł. O dofinansowanie mogą ubiegać się osoby, które wykonały instalację fotowoltaiczną po 23 września 2019 r.

Jak uzyskać dofinansowanie w programie Mój prąd?

Na stronie gov.pl można pobrać odpowiedni wniosek o dofinansowanie. Wypełniony dokument można dostarczyć osobiście w siedzibie NFOŚiGW w Warszawie. Jednak wiele osób decyduje się na złożenie wniosku elektronicznego lub wysyłkę pocztą tradycyjną. Bez względu na opcję składania wniosku, trzeba do niego dołączyć kopie wszystkich faktur potwierdzających zamontowanie instalacji fotowoltaicznej, wymagane zgody oraz koszty kwalifikacyjne. Po rozpatrzeniu wniosku, prosument zostaje powiadomiony drogą elektroniczną. 

Fotowoltaika to coraz bardziej popularne odnawialne źródło energii, na które decydują się właściciele prywatnych domów, jak i firm. Osoby fizyczne mogą uzyskać dofinansowanie z programu ,,Mój prąd". To kolejny atut, który przekonuje do skorzystania z takiej formy wytwarzania prądu.