Jak wykonać boniowanie?

Elewacja jest wizytówką domu, dlatego powinna dobrze się prezentować. Boniowanie jest jednym ze sposobów na jej ozdobienie. Stosowano je już w starożytności i z powodzeniem wykorzystuje się do dziś, chociaż nieco inaczej. Na czym polega ta technika?

Boniowanie to kształtowanie na elewacji wzorów mających naśladować płyty kamienne. W tym celu wykonuje się rowki w tynku lub termoizolacji albo przykleja do ściany wypukłe elementy. W ten sposób można ozdobić całą fasadę albo jej fragmenty. Jest to uniwersalna technika, którą dekoruje się zarówno budynki w stylu nowoczesnym jak i klasycznym. Na przykład współczesny wygląd budynkowi nadają poziome pasy albo zdobienia przypominające różnej wielkości prostokątne płyty, z kolei klasycznie wyglądają domy z ozdobionymi narożnikami ścian. Bonie wykonuje się na różne sposoby. Jakie techniki stosuje się współcześnie?

Boniowanie na elewacji domu jednorodzinnego
Poziome pasy są charakterystyczne dla budynków zdobionych współcześnie

Bonie wycinane w ociepleniu

Bonie można wykonać, kształtując odpowiednie wzory w warstwie ocieplenia. Nadaje się do tego zarówno styropian jak i wełna mineralna, z tym że w styropianie jest zdecydowanie łatwiej to zrobić. W termoizolacji wycina się bruzdy (za pomocą boniarek, wyrzynarek, noży termicznych) i mocuje w nich specjalne profile z tworzywa sztucznego – tzw. listwy do boniowania. Na końcach mają perforację albo zamocowaną siatkę (podobnie jak profile narożne), którą łączy się z siatką główną i zatapia w kleju. Listwy mają różne kształty i przekroje. Dają możliwość wykonania boni o idealnie równych krawędziach.

Do wypełnienia bruzdy – zamiast profili z siatką lub perforacją, można użyć listew z twardego styropianu. Takie bonie wykonuje się podobnie jak te opisane wcześniej. W styropianie wycina się bruzdę, w którą wkleja się listwę, a następnie nakłada pozostałe warstwy systemu ociepleń.

Boniowanie to uniwersalna technika, którą dekoruje się zarówno budynki w stylu nowoczesnym jak i klasycznym. W tym celu wykonuje się rowki w tynku lub termoizolacji albo przykleja do ściany wypukłe elementy. Można w ten sposób ozdobić całą fasadę albo jej fragmenty. 

Bonie w styropianie wykonuje się jeszcze w inny sposób: wycina się rowki za pomocą wycinarki elektrycznej i w narożach mocuje zwykłą siatkę narożną. W tym przypadku nie trzeba kupować listew do boniowania, jednak trudniej jest wyżłobić rowki i uzyskać idealnie równe linie.

Dodatkowa warstwa termoizolacji

Bonie można kształtować także w zupełnie inny sposób, nie wycinając ocieplenia, a dodając warstwę termoizolacji. Dodatkowe cienkie płyty ze styropianu lub wełny mineralnej nakleja się na ścianę, pozostawiając pomiędzy nimi odległości o żądanej szerokości. Na wszystkich krawędziach mocuje się narożne listwy z siatką, a potem wykańcza elewację zgodnie z systemem.

Prace elewacyjne
Boniowanie można wykonać na kilka różnych sposobów; na przykład można je zrobić w warstwie ocieplenia

Naklejane kształtki

Bonie można również wykonać za pomocą gotowych kształtek (płyt) z twardego styropianu. Dostępne są elementy o różnej wielkości i grubości. Mogą mieć krawędzie proste albo fazowane, a powierzchnię płaską lub wypukłą. Można je stosować na mur, tynk i ocieplenie. Płyty nakleja się jedna obok drugiej, np. w narożniku ściany. Po wyschnięciu kleju uszczelnia się połączenia pomiędzy poszczególnymi kształtkami oraz między ścianą a kształtkami. Na koniec się je maluje. Ta metoda – dzięki równym płytom, pozwala uzyskać powtarzalny wzór.

Jeśli bonie pomaluje się na inny kolor niż resztę ściany – będą bardziej widoczne. Wydadzą się głębsze, jeśli będą miały kolor ciemniejszy niż tynk.

Boniowanie w tynku

W tradycyjnym grubowarstwowym tynku bonie wykonuje się mocując odpowiednie listwy i wypełniając pola pomiędzy nimi tynkiem. Jednak współcześnie rzadko wykonuje się tynki tradycyjne, z uwagi na bardzo popularny bezspoinowy system ociepleń, w którym wykorzystuje się tynki cienkowarstwowe. W takim tynku również można wykonać bonie, jednak będą one bardzo płytkie. Po zamontowaniu ocieplenia wraz z siatką i klejem, na ścianę nakleja się taśmę malarską (można wcześniej w tym miejscu ścianę pomalować). Następnie nakłada się tynk i póki jest świeży – zrywa taśmę. W ten sposób powstają płytkie bruzdy w warstwie tynku. Na koniec – jeśli wcześniej się tego nie zrobiło, maluje się bonie i elewację (chyba że zastosowano tynk barwiony w masie). Jeśli bonie pomaluje się na inny kolor niż resztę ściany – będą bardziej widoczne. Wydadzą się głębsze, jeśli będą miały kolor ciemniejszy niż tynk.