Shabby chic, czyli sfatygowany szyk

Shabby chic to styl, w którym meble i dodatki noszą ślady zużycia lub są celowo postarzane. To aranżacje inspirowane starymi wiejskimi domami z Francji czy Anglii, w których pojawiają się piękne przedmioty z przeszłości, meble z duszą, które wyrażają tęsknotę za dawnymi czasami.

Shabby chic to styl, który zapewnia drugie życie meblom i drobiazgom znalezionym na pchlich targach czy wśród staroci na strychu. Stare przedmioty zostają poddane zabiegom odświeżającym, ale w taki sposób, by nadal był uwidoczniony ich wiek, spękania na warstwie farby, otarcia, zużycie. Procesom postarzania bywają poddawane także nowe meble, po to, by nabrały uroku staroci. Są malowane specjalnymi technikami, bielone, przecierane, patynowane, woskowane, ozdabiane decoupagem, dekorowane złoceniami lub wzorami. W tym celu stosuje się na przykład krakelurę, czyli warstwę spękanej farby tworzącej siatkę drobnych pęknięć. 

W latach dziewięćdziesiątych ubiegłego wieku styl shabby chic zdobył popularność w Stanach Zjednoczonych, a określenie shabby (zniszczony, zdezelowany, sfatygowany) chic (szyk) na stałe weszło do słownika dekoratorów wnętrz.

Shabby chic to także określenie techniki postarzania mebli, czyli malowania ich kilkoma warstwami farby, by w efekcie spod zewnętrznej, wyglądającej na starą, łuszczącą się lub spękaną, było widać warstwę spodnią. 

Twórcą terminu, a także marki Shabby Chic, jest Rachel Ashwell, pochodząca z Anglii dekoratorka. Swój pierwszy sklep otworzyła w 1989 roku w Santa Monica. W latach dziewięćdziesiątych styl stał się bardzo popularny w Stanach Zjednoczonych, szczególnie na Zachodnim Wybrzeżu. Określenie shabby (zniszczony, zdezelowany, sfatygowany) chic (szyk) weszło na stałe do słownika dekoratorów wnętrz. Rachel Ashwell nadal wydaje swoje książki, w których opisuje ten styl, pokazując piękne przykłady realizacji, prowadzi sklep internetowy, pisze bloga.

Kwiatowy wzór na ścianie
W stylu shabby chic często pojawiają się motywy kwiatowe

Romantycznie i pastelowo

Styl shabby chic to romantyczne i bardzo kobiece dekoracje, utrzymane w jasnych, jakby spłowiałych kolorach. Delikatne szarości, błękity, subtelna rozbielona zieleń czy buduarowy jasny róż są dopełnieniem przeważającej w aranżacjach bieli.

MEBLE. W mieszkaniach urządzonych w stylu shabby chic nie wszystkie meble i dekoracje muszą pochodzić z tych samych czasów. Może to być tylko kreatywne połączenie nowego ze starym, pamiątek po przodkach z nowymi elementami o uniwersalnym charakterze. Wiele mebli pasujących do takiego wystroju wnętrza znajdziemy choćby w popularnych sieciówkach. Klasyczne sofy i fotele świetnie wpasują się w ten styl, a umiejętnie dobrane dodatki, kilka starych lub postarzonych elementów, sprawią, że pomieszczenia nabiorą uroku i przytulności. Meble najczęściej są białe, jasnoniebieskie, przecierane, z naturalnego drewna lub udające naturalne drewno. Aby osiągnąć taki efekt, wykorzystuje się charakterystyczną dla stylu shabby chic technikę malowania. Łóżka ozdabia się zagłówkami z poduszek, dekoracyjnie zamocowanych za pomocą tasiemek, pościelą ze wstawkami z bawełnianych koronek, haftów albo z tkanin we wzory kwiatowe.

PODŁOGI. Dla uzyskania odpowiedniego efektu warto się pokusić o pasujące do całości wykończenie podłóg. Podłogi drewniane byłyby idealne, ale można je zastąpić panelami z wzorem imitującym stare drewno (jasne, wypłowiałe, wybielone, z widocznymi sękami i nierównościami). Jeśli posadzka ma być wykończona gresem czy innymi płytkami ceramicznymi, to powinny one być utrzymane w starym stylu, posiadać porowatą powierzchnię, nieregularny kształt i imitować lekko zniszczone. Jeśli dywany, to w stylu vintage, na przykład w kwiatowqe wzory. Dobrze będą się prezentować także dywany patchworkowe, chodniczki z naturalnych materiałów, bawełniane czy wełniane, wykańczane dekoracyjnymi frędzlami. W kolorach subtelnych, jasnych, robiących wrażenie wypalonych słońcem.

Pokój w stylu shabby chic
Meble bywają celowo postarzane, aby nabrały uroku charakterystycznego dla staroci

ŚCIANY. Na ścianach mogą pojawić się tapety we wzory rustykalne, ze scenkami rodzajowymi, kwiatami czy pastelowymi kratami. Równie dobrym tłem dla postarzonych mebli są ściany pastelowe, białe, błękitne, szare, i delikatnie różowe. Wykończenia ścian mogą być nierówne, jak w dawnych wiejskich domach. Pomocne w osiągnięciu zbliżonego efektu będą np. tynki dekoracyjne czy przecierane nakładanie farby. Wybrane fragmenty ścian można wykończyć panelami drewnianymi, pomalowanymi na biało czy przecieranymi (z widoczną spod farby strukturą drewna).

Dodatki w roli głównej

TKANINY: Zasłony, obrusy, poduszki, pościel mogą posiadać motywy kwiatowe. W stylu shabby chic najczęściej pojawiają się róże. Często na drewnianych krzesłach są umieszczane miękkie poduszki dobrane do pozostałych tkanin we wnętrzu. Do tego stylu pasują również: stare koronki, hafty, ornamenty na tkaninach. Idealne są tkaniny ze scenkami rodzajowymi inspirowanymi dawnymi Toile de Jouy, czyli tkaninami zdobionymi sielankowymi scenkami rodzajowymi z dworu Marii Antoniny, gdzie arystokracja spędzała wolny czas na zabawach na świeżym powietrzu, udając pasterzy i pasterki. 

Styl shabby chic to romantyczne i bardzo kobiece dekoracje, utrzymane w jasnych, jakby spłowiałych kolorach. Delikatne szarości, błękity, subtelna rozbielona zieleń czy buduarowy róż są dopełnieniem przeważającej w aranżacjach bieli.

DEKORACJE. Odpowiednie dla stylu shabby chic są wazony, kosze, pojemniczki, pudełka, osłonki doniczek, wykańczane technikami postarzającymi, krakelurą, decoupagem z motywami kwiatowymi. Najczęściej pojawiające się elementy metalowe to świeczniki, lampy, zegary; patynowane, postarzane, z efektem zaśniedziałej miedzi albo udające pokryte nalotem z rdzy. Ramy obrazów powinny być pomalowane techniką shabby chic. Obrazy pasujące do tego klimatu to reprodukcje dawnych sztychów i grafik, kolaże z wycinków z dawnych czasopism czy wykonane w stylu retro obrazy ptaków i kwiatów.

W dekoracjach i meblach może pojawić się wiklina, ale raczej pomalowana na biały lub inny pastelowy kolor. Porcelana w różyczki albo ceramiczne naczynia w pastelowych kolorach będą doskonałym dopełnieniem tych romantycznych dekoracji.

Na oknach mogą zostać zamontowane rolety rzymskie, czyli drapowane tkaniny, ale dobrze sprawdzą się też zwyczajne bawełniane zasłonki w kwiatowe wzory. Jeśli chcemy zastosować żaluzje, najbardziej będą pasowały te, które są wykonane z drewnianych paneli. Do klimatu shabby chic pasują również firanki zazdrostki osłaniające dolną część okna.

Meble w stylu shabby chic
Na drewnianych krzesłach czy ławach umieszcza się miękkie poduszki, które pasują do pozostałych tkanin we wnętrzu

ROŚLINY. Do stylu shabby chic pasują rośliny eksponowane w pojemnikach lub osłonkach drewnianych, metalowych postarzanych, ozdobionych motywami kwiatowymi, ceramicznych z efektem spękań i nierównego pokrycia farbą. Można je umieścić w starych puszkach, słojach o interesującym kształcie, udekorowanych na przykład koronką, z przywieszkami z drewna. Ozdobą kuchni mogą być zioła w efektownie postarzonych pojemnikach albo w małych wiaderkach z metalu. 

OŚWIETLENIE. Najlepsze są oprawy oświetleniowe w stylu starych świeczników, metalowe, patynowane albo z pomalowanych elementów z kutego metalu. A także lampy z drewna pomalowanego na biało, z kloszami z naturalnych tkanin w delikatnych kolorach lub z surowego płótna, lnu. Świetnie sprawdzą się lampy w kolorze miedzi i mosiądzu, wyglądające na odziedziczone po przodkach czy też lampy z kloszami z matowego szkła, a nawet lampy stołowe wykonane na wzór naftowych.

Shabby chic to styl, w którym można wykazać się pomysłowością i niewielkim nakładem środków uzyskać niepowtarzalne wnętrze. Malowanie, przerabianie i komponowanie dekoracji może stać się doskonałym sposobem na relaks. W każdym domu znajdzie się kilka elementów - starych mebli, donic, pudeł, pojemników, puszek - które odpowiednio przemalowane czy ozdobione mogą dać początek nowej aranżacji.