Jak wymienić grzejnik? Czy można bez spuszczania wody?

Wprawdzie wymiana grzejnika nie jest bardzo skomplikowana, ale w niesprzyjających okolicznościach może nastręczać poważne w skutkach kłopoty. Chodzi głównie o to, że w instalacji c.o. stale obecna jest woda, której usunięcie nie zawsze jest możliwe. Na szczęście istnieją sposoby na zdemontowanie starego grzejnika (także bez spuszczania wody z instalacji).

Wymiana grzejnika bez spuszczania wody jest możliwa
Wymiana grzejnika bez spuszczania wody jest możliwa

W nowym budownictwie grzejniki zasila się w ciepło przewodami układanymi w warstwach posadzki. Przewody te wyprowadzone są z rozdzielacza, który zlokalizowany jest w zasięgu rąk użytkowników. Przeważnie jednak do wymiany pojedynczego grzejnika nie trzeba wykonywać żadnych czynności przy wspominanym rozdzielaczu. Często wystarcza zakręcić zawory przyłączeniowe znajdujące się od spodu grzejnika. Sytuacja wygląda gorzej, gdy mamy do czynienia z instalacją w postaci pionów przeprowadzonych przez wszystkie kondygnacje budynku. Wtedy w pionie występują dwie rury (zasilająca i powrotna), a kaloryfery (najczęściej żeliwne) podłączone są do nich za pomocą tzw. gałązek (podłączenie boczne u góry i u dołu grzejnika). Jeśli instalacja była w jakimkolwiek stopniu modernizowana, przy kaloryferze (na zasilaniu) powinien znajdować się termostat grzejnikowy oraz zawór (na wyjściu). Obecność tych elementów ułatwia zdemontowanie grzejnika, choć oczywiście jest ono również możliwe i w mniej sprzyjających okolicznościach.

Wymiana grzejnika ze spuszczaniem wody z instalacji

Niestety przy wymianie niektórych grzejników nie da się uniknąć spuszczenia wody z całego obiegu. Przy grzejnikach usytuowanych na piętrze, czynnik grzewczy wystarczy usunąć do poziomu niższego niż podłoga tej kondygnacji. Zawór spustowy instalacji centralnego ogrzewania znajduje się na ogół przy kotle grzewczym. Jeśli instalacja nie posiada takiego zaworu, należy poluzować jakikolwiek śrubunek i usuwać wodę etapami do podstawionego naczynia.

Grzejnik przykręcony jest na dwa śrubunki – zasilający i powrotny. W celu jego demontażu śrubunki te trzeba całkowicie rozkręcić, co często bywa nie lada wyzwaniem, ponieważ stalowe rury potrafią być mocno skorodowane. Niezbędne okażą się z pewnością dwa nastawne klucze, a w niektórych sytuacjach przedłużki do nich, solidny młotek itp. Czasami połączenie jest tak uporczywie zassane, że rury trzeba po prostu przeciąć szlifierką kątową. Aby przywrócić je do ponownego użytku, stosuje się gwintownicę i wykonuje nowe gwinty przyłączeniowe.

Po zdemontowaniu starego grzejnika przychodzi czas na podłączenie nowego. Należy dobrać kaloryfer o właściwej mocy nominalnej oraz dopasować do rozstawu rur. Zmiany wymagać będą z pewnością też wieszaki, a ściana za grzejnikiem właściwej regeneracji. Nowy grzejnik najlepiej jest przymocować do instalacji na nowych śrubunkach oraz wyposażyć go w termostat i zawór.

Wymiana starego grzejnika
Wymiana starego grzejnika

Jak wymienić grzejnik bez spuszczania wody z instalacji?

Nawet bardzo stare instalacje c.o., jeśli tylko były modernizowane, powinny nastręczać mniej kłopotów przy wymianie pojedynczego grzejnika. Wtedy przy kaloryferze znajduje się standardowo termostat na linii zasilania oraz zawór na wyjściu. W celu odkręcenia grzejnika odcina się zasilanie poprzez przekręcenie termostatu do pozycji pierwszej i zakręcenie odpływu w zaworze. Zawory grzejnikowe reguluje się za pomocą klucza typu imbus. Zdejmując grzejnik ze ściany, należy pamiętać, że w jego wnętrzu w dalszym ciągu znajduje się woda. Konieczne jest zatem zabezpieczenie podłogi w miejscu, w którym pracujemy. Dalsze postępowanie jest analogiczne do omówionego powyżej.

Zamrażanie rur – sprytny sposób na wymianę grzejnika bez usuwania wody z instalacji

Mrożenie rur przed wymianą grzejnika to doskonałe rozwiązanie w sytuacjach, w których dostęp do zaworów jest ograniczony lub użytkownik nie chce opróżniać całej instalacji z wody. Zastosowanie zamrażarki elektrycznej powoduje powstanie w rurach lodowej przeszkody, która skutecznie czopuje przepływ wody i tym samym umożliwia swobodną wymianę grzejnika. Należy jednak pamiętać, że urządzenie nie zamrozi wody gorącej. Stąd też przed jego użyciem konieczne jest skręcenie głowicy termostatycznej przy grzejniku do pozycji zerowej.

Rury zamraża się na tzw. gałązkach – na długości około 5 cm. Powinny to być proste i oczyszczone ze starych farb odcinki dopływu i odpływu wody z grzejnika. W zimie mrożenie można przeprowadzać przy zachowaniu 5 cm odległości od pionu. Taka odległość pozwala nieprzerwanie krążyć wodzie w instalacji.

Po zamrożeniu rur, najczęściej przecina się je piłą do metalu bądź szlifierka kątową. Cięcie powinno być wykonane w odległości około 10 cm od miejsca mrożenia. Zachowanie tej odległości pozwoli na wykonanie nowego gwintowania. Jeśli w miejscu po starym grzejniku ma zostać zamontowany nowy – na gwintach najpierw instaluje się zawory odcinające, a dopiero po nich urządzenie grzewcze. Jeżeli natomiast grzejnik jest likwidowany, końcówki rur zaślepia się korkami zamykającymi.

W naszym osobnym artykule przeczytasz, jak wymienić termostat w kaloryferze.