Jak wymienić okna i zamontować nowe?

Wymiana okien jest ważną częścią energetycznego uzdrowienia domu, ponieważ stare okna oznaczają zwykle wysoką utratę ciepła. Nowe okna pozwalają zaoszczędzić w skali roku znaczne ilości energii, a tym samym gazu, oleju czy innego paliwa. Wpływają też dodatkowo na klimat mieszkania, eliminując zimne przeciągi przez nieszczelności.

Wymiana i montaż nowych okien krok po kroku
Wymiana i montaż nowych okien krok po kroku

Dlaczego warto wymienić okna?

Energooszczędność okien znacznie się w ostatnich latach rozwinęła. Systemy wielokomorowe i poprawiona technika uszczelniania prowadzą do wyraźnie mniejszego zużycia energii i kosztów ogrzewania.

Odpowiednia izolacja nowych okien pozwala na redukcję poziomu hałasu docierającego do mieszkania nawet o 50 dB. Aby zmniejszyć straty ciepła, stosowano często mniejsze okna. Dzięki grubszym pakietom szybowym oraz szczelnym ramom nie jest to już konieczne. Duże przeszklenia doświetlają pomieszczenia i pozwalają oszczędzać energię elektryczną.

Kiedy trzeba wymienić okna?

Wymiana okien ma szczególny sens, kiedy podejmowane są inne zabiegi remontowe. Na stan budynku trzeba patrzeć kompleksowo. Jeśli ściany zostały dobrze izolowane, a okna są stare, ciepło nadal będzie przez nie uciekać. Po wymianie okna będą pewnie bardzo szczelne, ale ciepło i tak zniknie, wprawdzie już nie przez okna, ale przez nieocieplone ściany i dach.

Małe rysy na oknach można naprawić, natomiast naprawa głębokich rys i pęknięć nie wchodzi już w rachubę. Choćby ze względów bezpieczeństwa należy stare i uszkodzone okna wymienić na nowe. W przypadku nowoczesnych, wielokomorowych okien naprawa, jeśli nawet jest możliwa, to wymaga bardzo profesjonalnego podejścia. Trzeba się zastanowić, czy nie korzystniej będzie wymienić całe okno.

Wezwać fachowca czy wymienić okno we własnym zakresie? Wymiana i montaż nowego okna wymagają pewnych umiejętności: ani okno, ani wnęka okienna nie powinny doznać uszkodzenia. Wszelkie pomiary muszą być wykonane skrupulatnie, ponieważ ewentualne błędy mogą drogo kosztować. Chociaż dla doświadczonego rzemieślnika wymiana okna jest codziennością, to jednak zdolny majsterkowicz, zaopatrzony w potrzebne narzędzia też jest w stanie sobie z tym poradzić. Aby uniknąć najczęściej popełnianych błędów, dobrze jest się z pewnymi ogólnymi zasadami zapoznać.

Wymiana okien krok po kroku

1. Jak się przygotować do wymiany okien?

Przed przystąpieniem do wymiany okna należy sprawdzić, czy zgromadzono wszystkie potrzebne narzędzia i materiały. Wymieniając okno, trzeba starannie usunąć wszelkie pozostałości z metalowymi kotwami włącznie. Ewentualne ubytki należy wypełnić. Wszystkie powierzchnie powinny być suche, gładkie i czyste.

Pomiary należy rozpocząć od otworu okiennego. Mierzy się po prostu wymiary wewnętrzne wnęki, powtarzając wielokrotnie pomiar, aby uzyskać pewny wynik. Wielkość okna nie może być równa wielkości zmierzonego otworu, ale musi zapewniać zachowanie między nimi odpowiednich szczelin. Na skutek temperatury i wilgoci następuje rozszerzanie się okna i te szczeliny mają za zadanie umożliwić ten proces. Wielkość szczelin, czyli różnica wymiarów między otworem okiennym i oknem, zależy od materiału i koloru. Przykładowo dla drewna luzy wynoszą 10 mm, dla białego PVC – 10-25 mm i 15-30 mm dla ciemnych kolorów, które łatwiej się nagrzewają. Niedopuszczalna jest zarówno zbyt wąska, jak i zbyt szeroka szczelina. W pierwszym przypadku niemożliwe będzie właściwe uszczelnienie okna, w drugim zaś – odpowiednie mocowanie. Krótko mówiąc, jeżeli stare okno było montowane na styk, nowe musi być mniejsze albo otwór okienny trzeba powiększyć.

2. Umieszczenie okna w ścianie

Optymalny montaż okna zależy od rodzaju ściany. Jeżeli ściana jest jednowarstwowa, okno montuje się w połowie grubości muru. W przypadku docieplenia ściany jednowarstwowej albo istniejącej ściany dwuwarstwowej, ościeżnicę okna ustawia się równo z płaszczyzną zewnętrzną ściany. Można ewentualnie w minimalnym stopniu wysunąć izolację na ościeżnicę. Jeśli ściana jest trójwarstwowa, okno powinno się zamontować w warstwie ocieplenia, wysuwając je maksymalnie na zewnątrz. Na optymalne miejsce umieszczenia okna w ścianie ma wpływ stopień termoizolacji budynku i parametry okna.

3. Montaż nowego okna

Przed właściwym montażem należy najpierw zdjąć z ram okiennych ochronną folię. Po montażu trudno byłoby się jej pozbyć. Pozostała folia zabezpieczająca powierzchnie zewnętrzne okna może pozostać na miejscu.

Przed mocowaniem okna zdejmuje się skrzydła, które będą zawieszone dopiero na zakończenie prac. Zdjęte skrzydła trzeba chronić przed uszkodzeniem, kładąc je na miękkim podłożu. Przede wszystkim drewno i aluminium, jak również białe i inne jasne kolory są mocno narażone na zadrapania, które później trudno usunąć.

Należy pamiętać o podstawowej zasadzie, że na ościeżnicę okna nie mogą być przenoszone żadne obciążenia ze ścian. Między ościeżnicą i murem musi być warstwa pianki izolacyjnej i amortyzującej naprężenia. Nie oznacza to jednak, że całe okno ma być utrzymywane jedynie przez warstwę pianki. W tym celu należy do ościeżnicy przykręcić metalowe kotwy, które będą mocować okno w ścianie.

Zaleca się montowanie kotew w odległości ok. 15-25 cm od naroży i w rozstawie 70 cm dla okien z PVC i 80 cm dla okien drewnianych i aluminiowych. Okno należy wypoziomować, zachowując odpowiednie szczeliny z każdej strony. Mocowanie kotew wykonuje się wkrętami do profilu okiennego i kołkami rozporowymi do ściany murowanej. Jest to sposób szczególnie polecany do okien drewnianych i z ciemnego plastiku, narażonych na większe naprężenia.

Wymienione okno należy odpowiednio uszczelnić
Wymienione okno należy odpowiednio uszczelnić

4. Uszczelnienie okna

Miejsce połączenia okna ze ścianą musi być bezwzględnie wypełnione i uszczelnione. Sama izolacyjna pianka poliuretanowa, tradycyjnie stosowana do uszczelnienia okna, nie zapewnia długotrwałego efektu. Poprzez powolne wchłanianie wilgoci pianka poliuretanowa traci z czasem właściwości izolacyjne. Dlatego nowoczesnym rozwiązaniem jest zastosowanie trzech warstw. Każda z tych warstw ma do wykonania inne zadanie.

  • Warstwa wewnętrzna. Rozdziela klimat pomieszczenia i klimat zewnętrzny. Musi być bardzo szczelna, aby ograniczyć przenikanie pary wodnej z budynku do warstwy środkowej. Wykonuje się tę warstwę z paroszczelnej folii.
  • Warstwa środkowa. Powinna być wykonana z materiału izolującego pod względem cieplnym i akustycznym. Nadaje się do tego celu natryskowa pianka poliuretanowa.
  • Warstwa zewnętrzna. Służy jako ochrona przed czynnikami atmosferycznymi i musi w związku z tym być odporna na długotrwałe działanie wilgoci z zewnątrz. Wykonuje się z folii paroprzepuszczalnej. Możliwe jest też zastosowanie silikonu.

5. Zawieszenie skrzydeł okiennych

Jeśli cały montaż ościeżnicy przebiegł pomyślnie, pozostaje do wykonania jeszcze jedna czynność, a mianowicie zawieszenie zdjętych przed montażem skrzydeł okna. Należy sprawdzić, czy dają się dobrze otwierać i zamykać. W razie potrzeby trzeba je wyregulować.

Błędy popełniane przy wymianie okien

Przy wymianie okien można popełnić następujący błędy:

  • Wymiana okien na szczelne bez nawiewników. Jeszcze jeden argument za tym, aby remont domu przeprowadzać kompleksowo. Jeżeli w mieszkaniu istnieje tylko wentylacja grawitacyjna, wymiana starych, nieszczelnych okien na nowoczesne skutecznie blokuje wymianę powietrza. Pojawia się podwyższona wilgotność, skraplanie się wody na szybach i ramach okien, powstawanie pleśni na ścianach. Najlepszym rozwiązaniem są nawiewniki montowane w oknie albo w ścianie. Bez względu na sposób działania (ciśnieniowe albo higrosterowane) mają one za zadanie dostarczenie świeżego powietrza do pomieszczenia.
  • Zły pomiar okien i w rezultacie niewłaściwe szczeliny dylatacyjne.
  • Zamontowanie okna bez należytego oczyszczenia i uzupełnienia powierzchni wnęki okiennej.
  • Montowanie okna bez listwy podokiennej, która zapewnia poprawne połączenie z oknem parapetu wewnętrznego i zewnętrznego.
  • Zamocowanie ościeżnicy okna przy pomocy niedostatecznej liczby kotew.
  • Zły dobór miejsca osadzenia okna w ścianie. W zależności od ilości warstw, należy minimalizować starty ciepła na styku okna ze ścianą.
  • Niewłaściwe wypełnienie szczelin między oknem i ścianą. Na przykład zastosowanie tylko pianki poliuretanowej.