Sposób na oryginalne meble, czyli decoupage – krok po kroku

Francuskie słowo découpage pochodzi od czasownika „découper” – wycinać. Jest to technika zdobnicza znana na Dalekim Wschodzie od bardzo dawna. Polega, ogólnie biorąc, na naklejaniu na przygotowane powierzchnie wyciętych z papieru motywów i nakładaniu na nie wielu warstw lakieru. Naklejony obraz wygląda jak namalowany oryginał.

Decoupage - technika zdobnicza mebli i różnych przedmiotów
Decoupage - technika zdobnicza mebli i różnych przedmiotów

Decoupage - charakterystyka

W Europie decoupage pojawił się w XVII wieku. Był bardzo modny na dworze Ludwika XVI. Interesowało się tą techniką wiele znanych osób, m.in. Maria Antonina, Byron, Picasso i Matisse, a obecnie królowa Małgorzata II.

Ogólna dostępność w dzisiejszych czasach przeróżnych farb, lakierów i narzędzi sprawia, że tradycyjna technika dekupażu przeżywa prawdziwy renesans.

Zabierając się do zdobienia mebli techniką dekupażu, trzeba najpierw przygotować harmonijne i kolorystycznie odpowiednie tło, na które będzie naklejony motyw wycięty z kartonu albo papieru. Powstaje w ten sposób oryginalny i dekoracyjny ogólny wygląd, który można inną techniką, na przykład malowaniem szablonowym, dodatkowo wzbogacić i udoskonalić. Na koniec nanosi się na powierzchnię wiele warstw lakieru. Z jednej strony służy to ochronie, a z drugiej sprawia, że powstaje gładka powierzchnia, a tło i motyw łączą się w jedną całość.

Aby wybrany do zdobienia techniką dekupażu mebel odpowiadał potem wyobrażeniom początkującego twórcy, dobrze jest przećwiczyć czynności na kartonie albo desce. Posługiwanie się klejem, pędzlem i różnymi rodzajami papieru wymaga pewnej wprawy.

Jakie materiały i narzędzia są potrzebne do decoupage'u?

  • Papier do decoupage'u. Decoupage pozwala na zastosowanie różnych rodzajów papieru. Zamiast kupować gotowe obrazki i motywy, można samemu wyciąć je z ozdobnego papieru do pakowania prezentów, ze zdjęć, wydruków komputerowych, widokówek, gazet, serwetek, a nawet użyć wysuszonych kwiatów i liści.
  • Klej do decoupage'u. Klej jest rozpuszczalny w wodzie, aby optymalnie zmiękczał papier. Użycie niewłaściwego środka może powodować zwijanie się papieru i niepotrzebne frustrowanie artysty. Dlatego też zaleca się zakup droższego, ale bardziej funkcjonalnego kleju do dekupażu.
  • Lakier do decoupage'u. Zasadniczo dobry jest każdy lakier, który daje się łatwo rozprowadzać i szybko wysycha. Według uznania można zastosować wariant matowy albo z połyskiem. Dobrze jest przed właściwym użyciem przetestować produkt na mniej ważnym przedmiocie.
  • Pędzel do decoupage'u. Tutaj wybór jest równie szeroki. Chodzi przede wszystkim o to, aby podczas nakładania kleju albo lakieru pędzel nie tracił swoich włosków. Powinien też dać się łatwo umyć.
  • Narzędzia do wycinania. Potrzebne będą do tego nożyce i skalpel, którym da się wycinać szczególnie złożone motywy.
  • Papier ścierny

Decoupage krok po kroku

1. Przygotowanie mebla do decoupage'u

Wybrany do zdobienia mebel musi być całkowicie czysty. Na początek trzeba go gruntownie oczyścić.

2. Gruntowanie powierzchni

Pierwszym zabiegiem jest równomierne nałożenie warstwy gruntu malarskiego, czyli gesso. Jest to substancja o konsystencji rzadkiej farby i składa się najczęściej z gipsu, białego pigmentu i kleju roślinnego. Tworzy całkowicie kryjącą powłokę. Cienką warstwę gesso nakłada się płaskim pędzlem. Po wyschnięciu szlifuje się warstwę drobnym papierem ściernym. Powstaje przez to gładka, równa powierzchnia, która dzięki swojej jednolicie białej barwie stanowi doskonały podkład pod planowaną dekorację.

Stare meble ozdobione techniką decoupage'u zyskują nowe życie
Stare meble ozdobione techniką decoupage'u zyskują nowe życie

3. Przygotowanie tła

Kiedy powierzchnia zostanie już zagruntowana, można zająć się stworzeniem tła. W zależności od założonego motywu i osobistych upodobań istnieje tutaj wiele możliwości. Najprostszy wariant polega na tym, że powierzchnię maluje się równomiernie farbą akrylową, której odcień pasuje do kolorystyki motywu.

Inna możliwość to nanoszenie farby akrylowej falistymi liniami albo okręgami, co stworzy ożywioną, pofalowaną strukturę tła. Poza tym tło może być pomalowane dwoma albo trzema farbami. Ułożone obok siebie małe barwne plamy mogą nadać tłu harmonijne wzory.

4. Przygotowanie i nakładanie motywów

Kiedy tło jest już gotowe i wyschnięte, można przejść do kolejnego etapu – nanoszenia na powierzchnię papierowych wzorów. W tym celu precyzyjnie wycięty motyw należy lekko zwilżyć namoczoną w wodzie gąbką. Nie należy się zrażać, kiedy papier trochę się zroluje; dalej będzie lepiej. Kiedy mianowicie zostanie użyty klej, motyw znowu się wygładzi. Tego „wodnego” kroku nie należy w żadnym wypadku pomijać, ponieważ zapewnia on lepsze połączenie papieru z klejem, a tym samym z podkładem.

Papierowy motyw należy miękką ścierką dociskać i wygładzać, przesuwając się od środka ku krawędziom. Trzeba postarać się, aby nie pozostały najmniejsze fale, fałdy czy pęcherze powietrza.

Aby stworzyć harmonijne przejście między obrazkiem-motywem i powierzchnią drewna, można jeszcze domalować wzory. W zależności od motywu, może tutaj chodzić o proste wzory liniowe, prostą grafikę, ornament albo nawet wieniec z kwiatów. Dla uzyskania idealnej powtarzalności wzoru dobrze jest zastosować do malowania szablon.

Szablony w niezliczonych odmianach można kupić albo samemu wyciąć z kartonu lub folii. Po ułożeniu szablonu na powierzchni bardzo ostrożnie nanosi się wzór. W razie potrzeby tylną stronę szablonu trzeba oczyścić, zanim ułoży się go ponownie. Zabieg powtarza się, aż papierowy motyw zostanie obramowany albo stworzony zostanie powtarzający się układ wzorów.

5. Wykończenie powierzchni mebla zdobionego techniką decoupage'u

Kiedy wszystkie motywy i wzory zostaną już nałożone, pozostaje tylko wykończenie i podziwianie swojego dzieła.

Trzeba nałożyć kolejno kilka (co najmniej osiem) warstw lakieru. Każdą warstwę po wyschnięciu należy zeszlifować drobnym papierem ściernym i pomalować na nowo. Ostatniej warstwy nie szlifuje się, a kiedy wyschnie, mebel ozdobiony techniką dekupażu jest gotowy.

Decoupage – technika zdobnicza

Aby zachęcić do zainteresowania się tą techniką dodamy, że rozróżnia się w niej kilka rodzajów (klasyczny, odwrócony, przestrzenny, artystyczny) oraz stylów (m.in. wiktoriański, prowansalski, country, shabby chic, militarny). Każdy może wybrać coś dla siebie.