Ogrzewanie olejowe: zasada działania i koszty

Wybór typu ogrzewania to jeden z ważniejszych aspektów budowy i wykańczania domu, przynajmniej w tej części świata, gdzie lato bywa bardzo krótkie, a zima potrafi być mroźna. Zastanawiając się nad wyborem właściwego rozwiązania, należy wziąć pod uwagę koszt wykonania samej instalacji i zakupu pieca

Kocioł olejowy w kotłowni
Kocioł olejowy w kotłowni

Oprócz tego warto również wziąć pod uwagę koszty eksploatacji, przewidywanie zużycie materiałów opałowych i ich ceny, potrzeby domowników (np. liczba osób zamieszkujących dom) oraz oddziaływanie na środowisko. Obok gazu, węgla, który obecnie wychodzi z użycia, a także innych paliw stałych, jak ekogroszek czy pellet, mamy do dyspozycji również ogrzewanie olejowe.

Elementy i funkcjonowanie ogrzewania olejowego

Instalacja olejowa – jak sama nazwa wskazuje – jest zasilana olejem opałowym, który przechowuje się w specjalnych zbiornikach. Dzięki temu nie ma potrzeby podłączania jej do sieci. Tym samym ogrzewanie olejowe w porównaniu z ogrzewaniem gazowym jest niekiedy uznawane za wygodniejszą alternatywę. Komfort takiego rozwiązania polega również na tym, że kocioł olejowy działa praktycznie bezobsługowo.

Do najważniejszych elementów instalacji należą:

1. Piec do ogrzewania olejowego

Wśród kotłów olejowych można wyróżnić jedno- i dwufunkcyjne. Jednofunkcyjny piec służy wyłącznie do ogrzewania, natomiast przy pomocy dwufunkcjnego można również uzyskiwać ciepłą wodę użytkową. Nie oznacza to oczywiście, że montując kocioł jednofunkcyjny, mamy zapomnieć o ciepłej wodzie – będziemy po prostu potrzebować wolnostojącego zasobnika do podgrzewania wody, współpracującego z kotłem.

Oprócz tego możemy wybrać kocioł kondensacyjny, który jest bardziej wydajny i ekologiczny, ponieważ wykorzystuje także energię cieplną ze spalin – po ich schłodzeniu następuje kondensacja pary wodnej, w wyniku czego powstaje ciepło, które jest ponownie wykorzystane przez system grzewczy. Jeżeli natomiast zdecydujemy się na kocioł bez funkcji kondensacji, za to z zamkniętą komorą spalania, wówczas nie musimy budować komina.

Zaletą kotła olejowego jest bez wątpienia pełna automatyzacja użytkowania – na początku ustawiamy odpowiednie parametry w panelu sterowania, po czym cały proces może odbywać się już bez naszego udziału. Trzeba jednak pamiętać, że kocioł olejowy wymaga regularnych przeglądów i konserwacji: konieczne jest kontrolowanie szczelności przewodów, parametrów termostatu i czystości filtra oleju.

2. Pompa olejowa

Pompa olejowa jest podłączona do zbiornika z olejem przy pomocy przewodów: przepływowego i ssącego. Przewód ssący zasysa olej, by przekazać go do palnika, natomiast przy pomocy przewodu przepływowego nadmiar oleju, który nie został wykorzystany, wraca do zbiornika. Przy projektowaniu tej instalacji grzewczej należy zwrócić szczególną uwagę na to, by pompa nie znajdowała się zbyt wysoko w stosunku do zbiornika, ponieważ może to zakłócić jej pracę.

3. Przewody do instalacji ogrzewania olejowego

Przy ich pomocy doprowadzany jest olej ze zbiornika do kotła, a konkretnie – do palnika. Przewody powinny być możliwie jak najkrótsze i najprostsze. Ważna jest także temperatura oleju, która nie może być zbyt niska, aby nie doszło do powstania parafiny, która zatyka przewody. W związku z tym pomieszczenie, w którym znajduje się kocioł, zbiornik i przewody, powinno być również ogrzewane - temperatura powietrza nie może spadać poniżej 10˚C.

4. Zbiornik na olej

Olej opałowy jest przechowywany w zbiorniku, który najlepiej umieścić w kotłowni lub wydzielić osobne pomieszczenie w pobliżu. Co istotne, najlepszym miejscem do zamontowania zbiornika będzie piwnica lub parter – w grę wchodzą tu względy bezpieczeństwa.

5. Filtr oleju

Filtr służy do oczyszczania oleju z drobnych stałych elementów, które mogą się z nim znajdować, a co za tym idzie – zapobiega zatykaniu się dysz palnika. Aby utrzymać sprawność instalacji i zapewnić bezpieczeństwo jej działania, należy systematycznie czyścić siatkę filtra.

6. Odpowietrznik

Jeżeli do instalacji przed palnikiem dostanie się powietrze, może to powodować nieprawidłowości w pracy palnika, a nawet zagrożenie. Dlatego tuż za filtrem należy zamontować odpowietrznik.

Rozbudowa kotłowni olejowej
Marko Technika Grzewcza
Rozbudowa kotłowni olejowej

7. Palnik inżektorowy, palnik z odparowaniem, palnik wentylatorowy

Wśród palników można wyróżnić 3 typy:

  • palnik inżektorowy, w którym olej jest zasysany z dysz przy pomocy powietrza pod ciśnieniem, a następnie rozpylany – taki typ palnika jest przeznaczony głównie do instalacji przemysłowych, w których stosuje się oleje ciężkie.
  • palnik z odparowaniem, w którym para z oleju miesza się z powietrzem, a następnie ulega spalaniu. Niedogodnością w tym przypadku jest skłonność do zatykania dysz palnika.
  • palnik wentylatorowy wysokociśnieniowy, w którym olej jest rozpylany, powietrze potrzebne do spalania jest zaś zasysane z pomieszczenia kotłowni przez wentylator. Ten typ najlepiej sprawdzi się w przypadku lekkich olejów, a zatem nadaje się właśnie do instalacji domowych.

Wybór dobrej jakości palnika jest niezwykle ważny, ponieważ jest on jednym z czynników warunkujących sprawność i bezpieczeństwo działania instalacji.

Cała instalacja jest automatycznie sterowana – co to oznacza w praktyce? Otóż, system kotła olejowego dopasowuje wytwarzanie energii cieplnej do aktualnego zapotrzebowania, czyli do temperatury, jaka ma panować w pomieszczeniu, ustawionej przez nas na początku. Oprócz podstawowej regulacji temperatury, możemy zaopatrzyć się w jeszcze bardziej komfortowe i efektywne (choć – rzecz jasna – również droższe) rozwiązanie, jakim jest automatyka uwzględniająca zmiany pogody i temperatury powietrza panującej aktualnie na zewnątrz.

Koszty ogrzewania olejowego

Ogrzewanie olejowe z pewnością nie należy do najtańszych – zarówno budowa instalacji, jak też użytkowanie. Za dobrej jakości kocioł 1-funkcyjny zapłacimy ok. 7500-10 000 zł. Kocioł kondensacyjny to już wydatek rzędu ok. 25 000-28 000 zł.

Ceny oleju opałowego kształtują się obecnie na poziomie ok. 2,72 zł – 3,20 zł/l. Roczny koszt ogrzania domu o powierzchni ok. 100 m2 wyniesie średnio ok. 3200-4000 zł, w zależności od zastosowanego kotła. Do tego trzeba doliczyć także koszt ogrzania wody. W przypadku większego budynku (np. 150m2) koszty ogrzewania w skali roku mogą wzrosnąć nawet do ok. 6300 zł. Chcąc uzyskać pewne oszczędności, możemy zdecydować się na kocioł kondensacyjny – wówczas zaoszczędzimy przede wszystkim na c.w.u. Jeszcze mniej zapłacimy za ciepłą wodę, jeśli zamontujemy kolektory słoneczne. Trzeba jednak pamiętać, że taka instalacja również niesie ze sobą spore koszty, które zwrócą się po kilku czy nawet kilkunastu latach.

Zalety i wady ogrzewania olejowego

Co może przemawiać za wyborem ogrzewania olejowego? Do jego kluczowych zalet należy z pewnością ekologiczne działanie – piec na olej opałowy jest przyjazny środowisku i nie emituje szkodliwych substancji. W kontekście problemu ze smogiem ma to spore znaczenie. Niewątpliwym walorem jest także komfort i bezpieczeństwo użytkowania tego typu systemu – wszystko odbywa się automatycznie, a temperatura w naszym domu może być idealnie dostosowana do naszych oczekiwań. Warto pamiętać, że komfort termiczny pozytywnie wpływa nie tylko na nasze samopoczucie – odpowiednia temperatura powietrza w pomieszczeniach jest też istotna dla zdrowia i jakości życia.

Wadą instalacji olejowej jest bez wątpienia jej cena – jeżeli chcemy w przyszłości zmniejszać koszty eksploatacji, na początku musimy sporo zainwestować. Konieczne jest także przystosowanie pomieszczenia, w którym będzie znajdował się piec i zbiornik na olej. Nie można również zapominać o okresowych przeglądach systemu.