Wyspa kuchenna – z czego i jak zrobić?

Wyspa kuchenna należy dzisiaj do stałego wyposażenia i trudno wyobrazić sobie bez niej krajobraz nowoczesnej kuchni. Niemniej jednak trudno bywa czasem zmienić istniejącą już kuchnię w pomieszczenie z wyspą do gotowania i pracy. A i koszty takiej modernizacji odgrywają niepoślednią rolę. Z tego względu godne polecenia jest samodzielne wykonanie kuchennej wyspy przez utalentowanych domowych majsterkowiczów. Ma to swoje zalety, ale realizacja takiego projektu wymaga pewnego przygotowania.

Wyspa kuchenna jest chętnie budowana w nowoczesnych kuchniach
Wyspa kuchenna jest chętnie budowana w nowoczesnych kuchniach

Mówiąc o wyspie kuchennej mamy na myśli stały element składowy kuchni, który znajduje się pośrodku pomieszczenia i nie daje się potem dowolnie przemieszczać. Ważna rada dla każdego, kto chce sam taką wyspę zbudować: na wszelki wypadek należy wykonać dokładny szkic i szczegółowo zaplanować obiekt.

Wyspa kuchenna – jak ją zaplanować?

Zanim rozpocznie się właściwe planowanie trzeba sobie uświadomić, czy ilość miejsca w kuchni pozwala na takie przedsięwzięcie. Trzeba wziąć pod uwagę także różne niezbędne odległości, przykładowo między wyspą i meblami kuchennymi, albo krzesłami i ścianami.

1. Wielkość pomieszczenia i sposób wykorzystania wyspy kuchennej

Aby mogło się spełnić marzenie o własnej wyspie kuchennej w nowoczesnej kuchni, pomieszczenie musi mieć odpowiednią wielkość i kształt. W wąskich, kiszkowatych pomieszczeniach nie ma zwykle dosyć miejsca, nawet jeśli całkowita powierzchnia jest znaczna. W przypadku pomieszczenia zbliżonego formą do kwadratu powierzchnia kuchni powinna wynosić co najmniej 15 m2, aby dało się ją zaopatrzyć w wyspę. W żadnym wypadku nie może być mniejsza.

Kiedy zapadnie już decyzja o budowie wyspy kuchennej, trzeba się zdecydować, jak właściwie ma ona funkcjonować:

  • tylko z blatem kuchennym, także jako stół i bar;
  • ze zlewem i blatem do pracy;
  • z kuchenką do gotowania i zlewem.

Jeśli wyspa ma być ze zlewozmywakiem, miejscem do gotowania i powierzchnią roboczą, jej długość nie może być mniejsza niż 2 metry. Między zlewem i płytą powinna mianowicie zmieścić się powierzchnia do pracy o długości co najmniej 60 cm.

2. Dodatkowe instalacje w kuchni z wyspą 

Następne problemy, przed którymi nie da się uciec, to rozwiązanie dopływu i odpływu wody oraz zasilania elektrycznego. Wykonanie odpowiednich przyłączy w zaplanowanym miejscu wymaga często poważnych przeróbek.

  • Zlewozmywak wymaga doprowadzenia ciepłej i zimnej wody oraz odpływu.
  • Do piekarnika potrzebny jest prąd elektryczny albo gaz.
  • Zmywarka nie obejdzie się zarówno bez przyłącza wody i odpływu, jak i prądu.
  • Okap nad płytą kuchenną musi mieć zasilanie elektryczne oraz podłączenie do kanału wentylacyjnego.
  • Oświetlenie i gniazdka w obrębie wyspy kuchennej również trzeba podłączyć do domowej instalacji.

Dodatkowe przewody elektryczne i rury prowadzi się w podłodze albo w suficie. A to oznacza, że projekt wyspy najlepiej jest przygotować na wczesnym etapie budowy albo przed generalnym remontem mieszkania.

Jakie powinny być wymiary wyspy kuchennej?

Przy planowaniu wyspy kuchennej wiele zależy od możliwości przestrzennych pomieszczenia oraz własnych potrzeb życzeń. Kto zwykle gotuje sam, potrzebuje wokół siebie mniej miejsca, niż na przykład czteroosobowa rodzina, która regularnie przygotowuje posiłki wspólnie. Jeśli chodzi o wysokość wyspy, można ją dostosować do własnych upodobań. Ważne są jednak pewne minimalne wymiary, które powinny być zachowane.

Głębokość (szerokość) nie powinna przekraczać typowej szerokości blatu kuchennego, czyli ok. 80 cm. Optymalna głębokość może być oczywiście większa. Długość wyspy natomiast zależy od tego, jak ma być wyposażona: z płytą kuchenną i zlewozmywakiem, czy tylko z blatem. Trzeba zsumować długości poszczególnych komponentów. Między płytą kuchenną i zlewozmywakiem powinno pozostać co najmniej 60 cm. Jako zasadę trzeba przyjąć, że wyspa poniżę jednego metra nie ma racji bytu.

Wyspę kuchenną można dopasować do każdego stylu wnętrza
Wyspę kuchenną można dopasować do każdego stylu wnętrza

Wysokość wyspy kuchennej wynika z jej późniejszego użytkowania. Zwykle blaty kuchenne umieszczane są na wysokości wyznaczonej przez standardową wysokość szafek kuchennych. Nic nie stoi jednak na przeszkodzie, aby wysokość miejsca pracy w kuchni dostosować do własnego wzrostu i wygody. Różne prace – zmywanie, wyrabianie ciasta, krojenie itp. – wykonuje się wygodnie na różnych poziomach. Do określenia wysokości wyspy można posłużyć się prostą metodą: stanąć przy szafce i ugiąć ręce w łokciach – od wysokości położenia łokci należy odjąć 10-15 cm i na takiej wysokości położyć blat kuchenny.

Nie tylko wyspa kuchenna jako taka, ale i przestrzeń wokół niej musi mieć odpowiednie wymiary. Szczególnie odległości między szafkami i szufladami. Aby móc wysunąć dwie naprzeciw siebie leżące szuflady, trzeba mieć do dyspozycji co najmniej 120 cm. A jeszcze lepiej 150 cm. Można wtedy bez problemu poruszać się między wyspą i szafkami, bez konieczności zamykania drzwiczek i szuflad. Podstawowa zasada: szafki i szuflady powinny móc się otwierać do 55 cm. Mimo obecności wyspy kuchennej trzeba mieć możliwość stanąć przed otwartą szafką, a nie obok – co jest nie do przyjęcia. Podobnie jak sięganie do górnej szafki przez blat wyspy kuchennej. Wyjęcie czegokolwiek z dolnych albo górnych szafek nie może stanowić problemu.

Zalety i wady wyspy kuchennej

1. Zalety wyspy kuchennej

Najważniejszym argumentem przemawiającym za samodzielną budową wyspy kuchennej jest możliwość dopasowania każdego szczegółu do własnych potrzeb i upodobań. Jeśli ktoś chce mieć taką wyspę w wiejskim domu – nie ma problemu. Wyspa kuchenna da się dopasować do każdego stylu aranżacji kuchni.

Kolejna zaleta: w przypadku kompaktowej kuchni i niedoborze miejsca, wyspa kuchenna może stanowić schowek do przechowywania różnych rzeczy, a jednocześnie rozdzielać przestrzeń pomieszczenia i funkcjonować jako miejsce do jedzenia.

Decydując się na samodzielne wykonanie wyspy kuchennej, trzeba mieć świadomość własnych umiejętności. Aby taki projekt z sukcesem poprowadzić, potrzebne są w każdym wypadku pewne rzemieślnicze uzdolnienia. W przeciwnym razie lepiej będzie zlecić te prace fachowcom, a przynajmniej poprosić ich o radę.

  • Wyspa kuchenna stwarza możliwość jednoczesnej pracy w kuchni kilku osobom – wspólne przygotowywanie posiłków.
  • Daje dodatkowe miejsce do schowania garnków, patelni i naczyń, ale też większych urządzeń, jak zmywarka.
  • Wyspa kuchenna jako stół albo bar ze stołkami nadaje pomieszczeniu przytulny charakter.
  • Wyspę kuchenną można zaplanować zarówno w kuchni zamkniętej, jak i otwratej.

2. Wady kuchni z wyspą

Wadą wypsy kuchennej jest to, że zajmuje sporo miejsca, a jej realizacja jest zazwyczaj dosyć kosztowna. Należy pamiętać również o tym, że wymaga większej dbałości o porządek w kuchni – brudne naczynia i inne akcesoria znajdują się zawsze na widoku. 

Z czego zbudować wyspę kuchenną?

Kiedy zapadnie już decyzja o budowie wyspy kuchennej i zostaną ustalone jej wymiary, można zastanowić się nad wyborem materiałów. W zasadzie są trzy podstawowe możliwości:

  • Budowa wyspy z gotowych elementów, specjalnie w tym celu zaprojektowanych.
  • Konstrukcja szkieletowa obudowana płytami gipsowo-kartonowymi lub litym drewnem. Ścianki mogą być wykończone dowolnym materiałem, na przykład płytkami ceramicznymi.
  • Murowanie wyspy z cegieł. Wykończenie powierzchni bocznych poprzez tynkowanie i nałożenie płytek.

Z czego wykonać blat na wyspie kuchennej?

Wygląd i właściwości blatu kuchennego nadają potem charakter całej kuchni. To samo dotyczy wyspy kuchennej. Do najpopularniejszych materiałów należą:

  • Kamień naturalny. Elegancką prostotę wprowadza do kuchni m.in. granit, marmur albo piaskowiec. Nie dorównuje im żaden materiał wyprodukowany przemysłowo.
  • Kompozyty kwarcowe. Składają się w ponad 90% z kwarcu. Resztę stanowią barwniki i domieszki dekoracyjne. Odporne na zarysowania i wysoką temperaturę.
  • Tworzywa sztuczne. Szukając oszczędności można zdecydować się płytę z tworzywa sztucznego. Jest niedroga, estetyczne i łatwa do pielęgnacji.
  • Ceramika. Stosunkowo drogi materiał na blat, ale odporny na kwasy, wysoką temperaturę i zadrapania.
  • Stal szlachetna. Higieniczna i odporna na wysoką temperaturę. Wadą jest mniejsza odporność na zarysowania i plamy.
  • Drewno. Nic nie nadaje kuchni takiej naturalności jak drewno. Pewne ograniczenia wynikają jednak z właściwości mechanicznych tego surowca.