Stan surowy podczas budowy domu

Choć oficjalna definicja stanu surowego budowy nie istnieje, to pewne założenia dotyczące zakresu prac na tym etapie są jak najbardziej obowiązujące. Problem jednak w tym, że nie wszyscy wykonawcy traktują je w taki sam sposób, co bywa przyczyną sporów rozstrzyganych dopiero przez sądy. Poniżej wyjaśniamy czym jest stan surowy podczas budowy domu i podpowiadamy, jak formułować umowy z wykonawcami, by uniknąć rozczarowań i nieporozumień.

stan surowy podczas budowy domu może być otwarty lub zamknięty
stan surowy podczas budowy domu może być otwarty lub zamknięty

Już na wstępie warto wyjaśnić, że stan surowy podczas budowy domu może być otwarty lub zamknięty. W tym artykule zajmiemy się stanem otwartym, który wzbudza więcej kontrowersji niż jego odpowiednik zamykający etap budowy poprzez montaż stolarki okiennej i drzwiowej. Budynek w stanie surowym otwartym posiada wybudowane ściany nośne, słupy, stropy, schody wewnętrzne oraz znajduje się na nim konstrukcja dachowa przynajmniej ze wstępnym pokryciem. Pomimo istnienia przygotowanych otworów, nie ma jeszcze okien, drzwi oraz bram garażowych.

Zakres prac w stanie surowym otwartym

Stan surowy otwarty jest etapem następującym po stanie zerowym, w którym wybudowano już fundamenty z izolacją i ewentualnie ściany piwnic oraz strop nad piwnicą (jeśli ta przewidziana jest w projekcie). Po wykonaniu na stanie zerowym ścian, stropów, schodów i dachu budowa przekwalifikowuje się w stan surowy otwarty. Aby osiągnąć ten etap trzeba przeprowadzić następujące prace:

  • zrobić izolację poziomą ścian w części parterowej budynku;
  • wymurować ściany zewnętrzne i konstrukcyjne wewnętrzne;
  • wykonać zbrojenie słupów;
  • wyprowadzić komin systemowy;
  • wykonać betonową konstrukcję schodów (jeśli takowe schody przewiduje projekt i budynek ma więcej niż jedną kondygnację);
  • wykonać deskowania i zbrojenia podciągów oraz wieńców;
  • wykonać deskowanie i zbrojenie stropu;
  • wylać lub przeprowadzić montaż stropu i wieńców;
  • zamontować kotwy pod murłatę;
  • zamontować murłatę;
  • zamontować więźbę dachową;
  • zaizolować dach;
  • pokryć dach (pokryciem wstępnym lub docelowym według ustaleń).

Jak prawidłowo formułować umowy na wykonanie stanu surowego na budowie?

Jak zostało to już wspomniane powyżej – sztywna definicja stanu surowego nie istnieje. Dlatego też podczas podpisywania umów z wykonawcami bardzo ważne jest dokładne określanie zakresu prac, które mają być wykonane na tym etapie budowy. Najlepiej jeśli poszczególne roboty zostaną jasno sprecyzowane. Wówczas wykonawca nie będzie miał możliwości ich pominięcia.

Bardzo ważne jest spisanie dokładnej umowy na wykonanie stanu surowego
Bardzo ważne jest spisanie dokładnej umowy na wykonanie stanu surowego

Warto wiedzieć, że problematyczne bywają zwłaszcza schody wewnątrz budynku. Generalnie przyjmuje się, że betonowe konstrukcje, które łączą poszczególne kondygnacje domu powinny zostać wykonane właśnie podczas realizacji stanu surowego. Jeśli jednak schody stanowić mają także element wystroju wnętrza i mają być zrobione z drewna czy metalu to wykonywanie ich na tym etapie prac byłoby całkowicie bezzasadne. W takich przypadkach schody montowane są podczas prac wykończeniowych.

Podobnie bywa z pokryciem dachu, choć akurat tutaj o niedomówienia jest znacznie trudniej i zdarzają się one rzadziej. Niemniej w umowie z wykonawcą powinien znaleźć się zapis dotyczący tej kwestii. W stanie surowym dach można bowiem pokryć tylko wstępnie (np. wykonując sztywne poszycie i przykrywając je papą) lub ułożyć właściwy materiał pokryciowy (np. dachówkę, blachodachówkę, gont itp.).

Na co warto zwracać uwagę przy odbieraniu stanu surowego?

Z jednej strony stan surowy jest tym etapem budowy, który przebiega stosunkowo szybko i przy naocznie zauważalnych dla inwestora efektach. Z drugiej jednak – jest to też etap decydujący o najważniejszych aspektach, czyli kwestiach konstrukcyjnych. Należy zdawać sobie sprawę, że błędy popełnione w czasie realizacji stanu surowego mogą mieć bardzo poważne konsekwencje, a ich usunięcie może okazać się niemożliwe.

Dlatego też podczas dokonywania odbioru budynku w stanie surowym należy zwrócić uwagę na:

  • poprawność wypoziomowania i wypiononania murów;
  • połączenia ścian wewnętrznych nośnych ze ścianami zewnętrznymi (ściany te już w czasie murowania powinny zostać przewiązane);
  • połączenia ścian działowych ze stropem (nie należy łączyć tych elementów na sztywno, ponieważ pod naporem stropu działówki będą pękać);
  • istnienie izolacji poziomej na ścianach fundamentowych (pod ścianami naziemnymi budynku powinna znajdować się papa lub folia hydroizolacyjna).

Odrębnym zagadnieniem jest realizacja budowy w stanie surowym zimą. Oczywiście w dzisiejszych czasach praktycznie wszystko jest możliwe i można budować także i przy ujemnych temperaturach. Warunkiem jest jednak zastosowanie odpowiednich („zimowych”) zapraw i dodatków do betonu.